Last Updated on 04/09/2022 by David Bui
Từ thời xưa, trong lễ sinh nhật đầu tiên tròn một tuổi của trẻ, sau lễ cúng thôi nôi, luôn có một phần quan trọng là đặt các vật phẩm khác nhau lên bàn bát tiên (loại bàn vuông ngồi được 8 người), rồi để trẻ tự chọn lấy. Người lớn sẽ dự đoán tính cách sau này cũng như tiền đồ của đứa bé dựa trên những đồ vật mà trẻ cầm vào.
Tương truyền, tập tục này xuất hiện sớm nhất vào thời Nam Bắc triều bên Trung Quốc (năm 420 – 589), từ sớm đã phổ biến ở vùng Giang Nam. Trong cuốn “Nhan thị Gia huấn” do Nhan Chi Thôi thời Bắc Tề chấp bút có ghi lại rằng:
Khi đứa trẻ tròn một tuổi, phải tắm cho trẻ, mặc quần áo mới, sau đó đặt cây cung, cung tên, giấy, bút trước mặt bé trai; đặt dao, thước, kim chỉ, quần áo trước mặt bé gái; ngoài ra còn có các đồ vật khác như đồ ăn, vàng bạc châu báu, v.v. để trẻ tùy ý lấy, qua đó đoán tính cách của trẻ, xem tương lai đứa trẻ sẽ tham lam, liêm khiết, đần độn, hay là thông minh, v.v. Hoạt động này được gọi là “thí nhi” (thử trẻ) hoặc “trảo chu” (cầm nắm đồ vật khi đầy tuổi).
Đến thời nhà Đường và nhà Tống, “trảo chu” đã trở thành một nghi thức quan trọng trong tục lệ sinh hoạt của dân tộc Hán. Sách “Mộng Lương Lục” thời Nam Tống có ghi chép về tập tục “trảo chu” ở thành Hàng Châu lúc bấy giờ. Phương pháp cụ thể tương tự như thời Nam Bắc triều, nhưng vật phẩm đặt trước mặt trẻ lại phong phú hơn, còn có cả kinh sách của Phật giáo và Đạo giáo… Mãi cho đến cuối thời nhà Thanh, tục “trảo chu” này vẫn được lưu truyền trong dân gian.
Nói chung, các vật phẩm được đặt trong lễ “trảo chu” đều có ý nghĩa tượng trưng riêng, ví như:
- Giấy, bút, nghiên mực, sách tượng trưng cho nho sinh;
- Mũ quan, sắc chỉ triều đình, con dấu là điềm báo trở thành quan chức;
- Các loại vũ khí như dao, kiếm, qua, mâu, v.v là điềm báo trở thành quân nhân;
- Vàng, bạc, đồ trang sức là điềm báo của người giàu;
- Bàn tính, cái đấu, v.v. là điềm báo trở thành nhà buôn, doanh nhân;
- Dao, kéo, kim chỉ, nông cụ v.v. là điềm báo thành người làm nông;…
Các câu chuyện truyền thuyết về ‘trảo chu’
Sách “Tống sử” có ghi chép về câu chuyện chọn đồ vật đoán tương lai trong lễ thôi nôi của Tào Bân, một vị đại tướng quân thời Tống. Khi đó, cậu bé Tào Bân đã cầm binh khí ở tay trái, cầm lễ khí ở tay phải, một lúc sau lại cầm một con dấu hình vuông, những người được chứng kiến đã rất ngạc nhiên.
Sau đó, Tào Bân quả thực có võ công cao cường, đeo ấn nguyên soái, trở thành “vị tướng giỏi số 1 nhà Đại Tống”. Ông đã lần lượt giữ các chức vụ Tiết độ sứ, Kiểm giáo Thái sư, Xu mật sứ, Lỗ quốc công.
Ngoài ra, còn có một câu chuyện về nhà sư Giáo Hanh thời Nam Tống, khi sinh ra ngón tay trỏ bên phải của ông đã bị gập cuộn vào, không thể duỗi thẳng. Khi ông được một tuổi, gia đình đã tổ chức lễ “trảo chu” cho ông, cuối cùng ông chỉ cầm một cuốn kinh Phật.
Từ nhỏ Giáo Hanh đã không uống rượu ăn thịt. Lúc lớn hơn một chút, mỗi khi nhìn thấy các nhà sư ông đều cảm thấy rất thân thiết. Năm bảy tuổi, Giáo Hanh xuất gia và trở thành sa di, mười ba tuổi ông chính thức thọ giới, tinh tấn tu hành, lĩnh ngộ Phật pháp. Năm mười lăm tuổi, Giáo Hanh bắt đầu đi vân du và sau đó tiếp tục theo sư phụ tu hành ở Trịnh Châu. Vào ngày 10 tháng 7 năm 1219, ông viên tịch ở tuổi bảy mươi.
Trong kiệt tác “Hồng Lâu Mộng”, có một hồi mô tả rằng Giả Bảo Ngọc đã nắm lấy son phấn và trâm cài trong nghi thức “trảo chu”, điều này khiến cha của cậu là Giả Chính vô cùng tức giận và mắng rằng sau này cậu sẽ là kẻ đắm chìm trong tửu sắc. Trong các miêu tả về Giả Bảo Ngọc sau đó, anh ta quả nhiên là một người thích chơi bời với các cô gái.
Nam Phương
Theo Vision Times