Dưới cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel, lãnh tụ độc tài Iran Khamenei đã bị tiêu diệt. Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) bày tỏ sự xót xa “thỏ chết cáo buồn”, truyền thông nhà nước sử dụng các từ như “bị hại”, “hy sinh khi làm nhiệm vụ” và đề cập đến quốc tang. Các chuyên gia phân tích rằng việc giáo chủ Khamenei bị “trảm thủ” mang lại tác động đa tầng, trong đó cú sốc đối với ĐCSTQ là cực lớn, đồng thời ảnh hưởng đến Hội nghị Trump-Tập dự kiến diễn ra tại Bắc Kinh vào cuối tháng này.
Lãnh đạo độc tài Iran Khamenei tử vong, ĐCSTQ “thỏ chết cáo buồn”
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Thứ Bảy (28/02) đã đăng trên mạng xã hội “Truth Social”: “Khamenei, một trong những kẻ tà ác nhất lịch sử, đã chết. Đây không chỉ là công lý cho nhân dân Iran, mà còn là công lý cho tất cả những người Mỹ vĩ đại và những người trên khắp thế giới đã bị giết hại hoặc tàn tật bởi Khamenei và lũ tay sai khát máu của hắn.” Ông Trump cũng nhắn nhủ người dân Iran rằng đây là “cơ hội tốt nhất để giành lại đất nươc”.
Đài truyền hình trung ương Iran IRIB ngày 01/03 xác nhận Khamenei đã chết trong cuộc không kích của Mỹ và Israel ở tuổi 86. Trên mạng xã hội X, nhiều video cho thấy người dân Iran đang ca hát nhảy múa ăn mừng sự kiện này.
Trước đó (28/02), truyền thông nhà nước Trung Quốc đa số đưa tin Iran phủ nhận cái chết của Khamenei. Tuy nhiên đến ngày 01/03, họ đã chuyển hướng trích dẫn xác nhận từ phía Iran rằng ông ta “bị hại”, “hy sinh” và nhắc tới thời gian để tang. Khi đưa tin, Tân Hoa Xã còn đính kèm tiểu sử, ca ngợi ông ta “đối mặt với các lệnh trừng phạt quốc tế nghiêm ngặt và áp lực kinh tế trong nước” đã “đề ra chiến lược ‘kinh tế kháng chiến’, nỗ lực thúc đẩy tự cung tự cấp quốc gia”. Trang Phượng Hoàng (Ifeng) còn gọi Khamenei là “chiến sĩ chống Mỹ, kháng Israel”.
Chuyên gia về vấn đề Trung Quốc Lý Lâm Nhất nhận định, qua cách đưa tin dồn dập của truyền thông nhà nước, có thể thấy ĐCSTQ đang cảm thấy “thỏ chết cáo buồn” trước cái chết của Khamenei. Chỉ vài ngày tới, ĐCSTQ sẽ tổ chức kỳ họp “Lưỡng hội” thường niên tại Bắc Kinh. Ông Lý cho rằng tình hình Iran chắc chắn sẽ phủ một bóng đen không lành lên sự kiện này.
Khamenei giữ chức Lãnh đạo tối cao Iran từ năm 1989, là một trong số ít những kẻ độc tài trị vì lâu nhất thế giới (gần 37 năm). Iran bị Mỹ và đồng minh coi là nguồn cơn quan trọng nhất của chủ nghĩa khủng bạo tại Trung Đông, hỗ trợ cho các tổ chức như Lực lượng Quds, Hamas, Hezbollah, Houthi… ĐCSTQ vốn phớt lờ các hành vi này, gọi Khamenei là “người bạn cũ” và định vị quan hệ Trung-Iran là “đối tác chiến lược toàn diện”.
Chuyên gia: ĐCSTQ là bên “trọng thương” nhất
Nhà bình luận chính trị Trần Phá Không chia sẻ với Đại Kỷ Nguyên rằng cái chết của Khamenei là sự kiện làm thay đổi hoàn toàn cục diện Iran. Việc thủ lĩnh tối cao bị tiêu diệt sẽ làm tan rã sự gắn kết của chế độ này. Ông tin rằng đây là cách tốn kém ít nhất để giải cứu nhiều sinh mạng và giải phóng nhân dân Iran.
Theo công ty dữ liệu Kpler, hơn 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran chảy sang Trung Quốc. Iran cũng là địa điểm chiến lược trong kế hoạch “Vành đai và Con đường”. Ông Trần Phá Không phân định: “Kể từ khi nhậm chức, cách ông Trump xử lý Venezuela và Iran là một bố cục quốc tế được tính toán kỹ lưỡng. Dù mũi nhọn chưa trực tiếp hướng vào Bắc Kinh hay Tập Cận Bình, nhưng nó đã chặt đứt ‘tay chân’ của họ trên toàn thế giới.”
Ông phân tích thêm, Venezuela và Iran là hai cường quốc dầu mỏ mà ĐCSTQ dựa vào. Hiện tại, cựu Tổng thống Maduro của Venezuela đang nằm trong tay Mỹ, ĐCSTQ không thể mua dầu giá rẻ từ đó nữa. Nếu huyết mạch dầu mỏ của Iran cũng bị Mỹ chi phối, vận mệnh kinh tế của ĐCSTQ sẽ nằm trong tay Washington.
Nghiên cứu viên Thẩm Minh Thất từ Viện Nghiên cứu An ninh Quốc phòng Đài Loan cho rằng cái chết của Khamenei sẽ tạo ra hiệu ứng domino. Đầu tiên là Venezuela, tiếp đến là Iran, sau đó có thể là Nga và cuối cùng là Trung Quốc. Điều này sẽ làm suy yếu kế hoạch trở thành cường quốc toàn cầu của ĐCSTQ.
Dự đoán Hội nghị Trump-Tập: “Trump mạnh, Tập yếu”
Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Trump sẽ thăm Trung Quốc vào cuối tháng 3. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc lại tỏ ra kín tiếng bất thường.
Ông Trần Phá Không nhận định, ông Trump đến Bắc Kinh lần này với tư thế của một người chiến thắng mạnh mẽ sau khi đã dọn dẹp xong các đồng minh của ĐCSTQ như Venezuela, Cuba và Iran. Ngược lại, ông Tập Cận Bình đang đối mặt với thất bại quốc tế, kinh tế bị thắt chặt và nội bộ lục đục sau các cuộc thanh trừng quân đội.
“Trong cuộc đàm phán này, ông Tập chắc chắn ở thế yếu và sẽ phải nhượng bộ, trong khi ông Trump sẽ là người thắng lớn,” ông Trần nói.
Về mặt quân sự, hệ thống chỉ huy phòng không Negah của Iran vốn dựa trên lõi công nghệ JY-10 của Trung Quốc, nhưng các máy bay và UAV của Mỹ – Israel vẫn tấn công như đi vào chỗ không người. Ông Thẩm Minh Thất nhấn mạnh rằng điều này sẽ khiến ông Tập phải hạ thấp thái độ đe dọa trong vấn đề eo biển Đài Loan. Khi vị thế quân sự của Mỹ áp đảo, các yêu cầu của ông Tập đối với ông Trump về việc ngừng bán vũ khí cho Đài Loan sẽ không có trọng lượng.
(Theo Epoch Times Hoa ngữ)