Trong bối cảnh nguồn cung dầu mỏ từ Venezuela bị gián đoạn, hệ thống năng lượng của Cuba đang trên đà sụp đổ. Mới đây, nhà lãnh đạo Cuba Díaz-Canel đã công khai xác nhận đang đàm phán với Hoa Kỳ, đồng thời thông báo trả tự do cho 51 tù nhân chính trị và mời FBI đến Cuba điều tra. Các nhà phân tích chỉ ra rằng động thái này thực chất là một sự đầu hàng cưỡng ép, và “liên minh chuyên chế phản Mỹ” của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang tan rã nhanh chóng.
Đồng thời, tình trạng thiếu hụt nhu yếu phẩm và cuộc khủng hoảng năng lượng leo thang đã làm bùng lên sự phẫn nộ dữ dội trong dân chúng, dẫn đến các vụ tấn công và phá hoại trụ sở Đảng Cộng sản Cuba.
Nguồn cung năng lượng bị cắt đứt gây áp lực lên chính quyền; Cuba xác nhận đàm phán với Mỹ
Sau khi Hoa Kỳ đột kích bắt giữ Tổng thống Venezuela, nguồn cung dầu từ quốc gia này sang Cuba đã bị cắt đứt, đẩy chính quyền Cuba vào một cuộc khủng hoảng sinh tồn chưa từng có. Nhà lãnh đạo tối cao Cuba Miguel Díaz-Canel thừa nhận rằng trong ba tháng qua, không có giọt dầu nào được vận chuyển đến Cuba, khiến lưới điện ngày càng bất ổn, hệ thống thông tin liên lạc, giáo dục và giao thông bị hư hại toàn diện. Gần đây, tình trạng mất điện diện rộng đã xảy ra trên khắp hòn đảo, một số khu vực mất điện hơn 12 giờ mỗi ngày và tình trạng này đã kéo dài hơn 11 ngày.
Trong bối cảnh khắc nghiệt đó, vào ngày 13/3, ông Díaz-Canel đã phát biểu trên truyền hình quốc gia, chính thức xác nhận Cuba đã bắt đầu hội đàm với chính phủ Mỹ nhằm “tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại để giải quyết những bất đồng hiện nay giữa hai nước”.
Ông cũng cho biết cựu lãnh đạo Raul Castro đã tham gia vào quá trình đàm phán và thông báo sẽ thả 51 tù nhân chính trị.
Chuyên gia truyền thông kỳ cựu tại Mỹ, ông Phương Vĩ (Fang Wei), chia sẻ với Đại Kỷ Nguyên rằng việc Díaz-Canel chủ động cầu hòa không phải là một kế sách hoãn binh chiến thuật, mà là sự bắt đầu của một cuộc đầu hàng thực sự. “Trong không lương thảo, ngoài không cứu viện, Cuba hoàn toàn không còn quân bài nào để chơi chiêu trò với Mỹ nữa.”
Ông nhấn mạnh rằng chừng nào Cuba chưa đưa ra cam kết thực chất về việc từ bỏ chính quyền Cộng sản, Hoa Kỳ sẽ không dễ dàng buông tay. “Cuộc chiến bao vây năng lượng” của Mỹ đối với Cuba có thể tái khởi động bất cứ lúc nào.
Chuyên gia về vấn đề Trung Quốc Vương Hách (Wang He) cũng có cùng nhận định. Ông nói với Đại Kỷ Nguyên rằng chính quyền Cộng sản Cuba trong nhiều năm qua đã dựa vào sự cai trị sắt thép để duy trì quyền lực, nhưng dưới áp lực cứng rắn chưa từng có từ Mỹ, chính quyền này đã “khốn đốn cả trong lẫn ngoài, buộc phải cúi đầu trước ông Trump”, thực hiện một “bước chuyển đổi chính sách quan trọng”.
Ông tin rằng sự thay đổi kép từ môi trường quốc tế và lòng dân cho thấy sự kết thúc của chính quyền Cộng sản Cuba “chỉ còn là vấn đề thời gian”.
Khủng hoảng năng lượng kích ngòi biểu tình; Người dân tấn công trụ sở Đảng tại thành phố Morón
Chỉ vài giờ sau khi Díaz-Canel tuyên bố đàm phán với Mỹ, một cuộc biểu tình quy mô lớn đã nổ ra tại thành phố Morón, miền trung Cuba, vào rạng sáng ngày 14/3.
Theo tờ The Guardian, người dân Morón đã đổ xô đến trụ sở Đảng Cộng sản địa phương, xông vào tòa nhà, mang bàn ghế, hồ sơ, máy tính và chân dung các lãnh đạo Đảng ra đường để đốt trong tiếng reo hò. Chính quyền Cuba sau đó xác nhận sự việc này, gọi đó là hành động phá hoại của “một nhóm nhỏ người” và cho biết 5 người đã bị bắt.
Hãng tin AFP dẫn lời một cư dân giấu tên tại Morón cho biết, khủng hoảng năng lượng đã khiến các khách sạn địa phương phải đóng cửa. Việc ngành du lịch – trụ cột kinh tế – bị ngưng trệ càng làm trầm trọng thêm khó khăn tài chính của người dân.
Khủng hoảng năng lượng đang gây ra tình trạng bất ổn xã hội nghiêm trọng nhất ở Cuba trong nhiều thập kỷ. Tuần trước, sinh viên tại Đại học Havana cũng đã tập trung biểu tình, bày tỏ sự bất mãn khi cuộc khủng hoảng năng lượng gây gián đoạn nghiêm trọng việc học tập.
Ông Vương Hách nhận định, nhân dân Cuba đã phải chịu đựng đau khổ trong nhiều thập kỷ dưới chính quyền Cộng sản, nhưng luôn khó lên tiếng trước sự đàn áp tàn khốc. Giờ đây, trong bối cảnh áp lực bên ngoài làm lung lay tận gốc rễ chính quyền, ý chí phản kháng tích tụ bấy lâu của người dân đã được kích hoạt.
Ông Phương Vĩ cho rằng sự chuyển biến từ biểu tình hòa bình sang tấn công cơ quan Đảng và nhà nước có logic nội tại của nó: “Một quốc gia không có năng lượng thì không thể vận hành được, người dân không chịu thấu thì ắt sẽ sinh biến.”
Ông nói, sở dĩ chính quyền Cuba chọn đàm phán vào lúc này là vì họ nhận ra mình không còn khả năng duy trì sự ổn định. Một khi oán hận trong dân bùng phát sẽ không thể ngăn cản, hai yếu tố này có liên quan trực tiếp với nhau.
Phân tích: Trump đang tháo dỡ từng mắt xích quan trọng trong chiến lược toàn cầu của ĐCSTQ
Việc cắt đứt nguồn cung năng lượng để buộc lãnh đạo tối cao Cuba phải cúi đầu đàm phán được coi là một phần trong chiến dịch “dọn dẹp sân sau” của ông Trump. Vào ngày 27/2, ông Trump đã tiết lộ: “Cuba đang đàm phán với chúng ta, chúng ta có khả năng cuối cùng sẽ tiếp quản Cuba một cách hữu nghị.”
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thì tuyên bố: “Nếu họ sẵn sàng tiến hành cải cách triệt để, tạo ra không gian tự do kinh tế và chính trị cho người dân Cuba, thì Hoa Kỳ chắc chắn sẽ rất hoan nghênh.”
Ông Phương Vĩ tin rằng động thái này của Mỹ là đặt vấn đề Cuba vào một bàn cờ chiến lược rộng lớn hơn. “Mỹ cần làm sạch sân sau của mình, không để các thế lực bên ngoài như ĐCSTQ can thiệp vào Tây bán cầu.” Ông nói, logic của “Học thuyết Monroe” của Trump rất rõ ràng: các nước Tây bán cầu phải đứng về phía Mỹ, do đó vấn đề Cuba tất yếu phải được giải quyết.
Ông Vương Hách cho rằng Cuba, Venezuela và Iran đều là những mắt xích quan trọng trong bố cục toàn cầu của ĐCSTQ, và ông Trump đang tháo dỡ từng mắt xích một nhằm “làm cho liên minh chuyên chế của ĐCSTQ hoàn toàn tan rã, khiến ĐCSTQ trở nên cô độc”.
Chuyên gia: Liên minh chuyên chế phản Mỹ sụp đổ nhanh chóng, ĐCSTQ cảm thấy “thỏ chết cáo buồn”
Chính quyền Cuba có quan hệ mật thiết với ĐCSTQ, không chỉ trong trao đổi kinh tế thương mại. Sự gắn kết về hệ tư tưởng, trao đổi trường Đảng và tương tác chính trị đã khiến Cuba giữ một vị trí đặc biệt trong vòng quan hệ quốc tế hạn hẹp của ĐCSTQ.
Ông Phương Vĩ tiết lộ rằng, mặc dù Cuba đã tìm kiếm viện trợ năng lượng khẩn cấp từ ĐCSTQ, nhưng Bắc Kinh “ngoài việc khua môi múa mép thì không đưa ra bất kỳ viện trợ nào, ngồi nhìn họ rơi vào đường cùng”. Ông cho rằng ĐCSTQ hoàn toàn có khả năng giúp đỡ nhưng lại chọn đứng ngoài cuộc, điều này cho thấy trước sự cứng rắn của ông Trump, ĐCSTQ đã từ bỏ Cuba.
Ông Vương Hách bổ sung thêm rằng, sau khi Đảng Cộng sản Cuba sụp đổ, số lượng chính quyền Cộng sản còn lại trên thế giới chỉ đếm trên đầu ngón tay, bao gồm Trung Quốc, Triều Tiên và Việt Nam. ĐCSTQ sẽ ngày càng bị cô lập.
Về việc Cuba chủ động cầu đàm với Mỹ, ông Phương Vĩ định nghĩa đây là một cột mốc quan trọng khác trong quá trình sụp đổ của “Liên minh độc tài phản Mỹ” của ĐCSTQ.
“Venezuela, Iran, Cuba, các anh em lần lượt ngã xuống, đối với ĐCSTQ đó là cảm giác ‘môi hở răng lạnh’ (thỏ chết cáo buồn)”. Ông nói, sự chấn động về tâm lý và đòn giáng vào sĩ khí này vượt xa những tổn thất ngoại giao thuần túy.
“Sau Cuba sẽ là ai?” đã trở thành câu hỏi tâm điểm trong dư luận quốc tế. Ông Phương Vĩ kết luận: “Chừng nào ĐCSTQ còn tiếp tục đe dọa Hoa Kỳ, ông Trump chắc chắn sẽ không dung thứ cho sự tồn tại của mối đe dọa đó. Những ngày tháng sau này của ĐCSTQ sẽ chỉ càng ngày càng khó khăn hơn.”
Nguồn: Epoch Times Hoa ngữ