Tầng lớp lãnh đạo cao nhất của Quân ủy Trung ương ĐCSTQ gần đây đã xuất hiện những chấn động dữ dội, một cuộc thanh trừng mang tính hệ thống liên quan đến cấu trúc quyền lực cao nhất của quân đội đang được đẩy nhanh tiến độ. Các nguồn tin tại Bắc Kinh tiết lộ rằng, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp (Zhang Youxia) và Ủy viên Quân ủy Trung ương Lưu Chấn Lập (Liu Zhenli) đã bị kiểm soát bí mật, hiện đang bị giam giữ biệt lập hoàn toàn tại một địa điểm canh giữ nghiêm ngặt ở Xương Bình, Bắc Kinh.
Nhiều nguồn tin cho biết, định tính chính trị ban đầu của các cơ quan liên quan đối với hai ông Trương và Lưu không phải là vi phạm kỷ luật hay pháp luật theo nghĩa thông thường, mà bị cáo buộc nghi ngờ “chia rẽ Quân ủy Trung ương”, trực tiếp chạm đến vấn đề chế độ Chủ tịch Quân ủy chịu trách nhiệm và quyền chỉ huy tối cao. Trong ngữ cảnh chính trị quân đội hiện nay, cáo buộc này đồng nghĩa với việc vụ án đã được nâng lên mức xử lý ở cấp chính trị cao nhất.
Đáng chú ý là, “chia rẽ Đảng”, “chia rẽ Trung ương” thuộc về nhóm định tính chính trị nội bộ cực kỳ hiếm hoi và ở cấp độ cao nhất trong ĐCSTQ, thường chỉ được dùng để xác định những nhân vật then chốt bị coi là cấu thành mối đe dọa thực chất đối với cấu trúc quyền lực tối cao. Loại định tính này từ trước đến nay không được diễn đạt trực tiếp qua các văn bản công khai, nhưng lại có hiệu lực quyết định ở cấp độ xử lý nội bộ; ý nghĩa chính trị thực sự của nó thường chỉ có thể được nhận diện ngược lại thông qua phương thức xử lý sau đó. Việc xử lý nội bộ Đảng đối với Triệu Tử Dương sau năm 1989 chính là một tiền lệ điển hình cho logic này.
Định tính chính trị cao nhất đã được ban hành
Những người am hiểu tình hình cho biết, việc xử lý Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập lần này đã gây ra chấn động rõ rệt trong quân đội. Nhiều sĩ quan trung và cao cấp bị yêu cầu tạm dừng nghỉ phép đột xuất, các lịch trình định sẵn bị hủy bỏ, và nhận được thông báo “chờ lệnh tại chỗ”. Cùng lúc đó, hệ thống chỉ huy, tuyên truyền và biểu đạt lập trường chính trị trong quân đội đồng loạt được thắt chặt, bầu không khí tổng thể trở nên cực kỳ căng thẳng.
Theo các nguồn tin tiết lộ, hiện tại bên trong các đại chiến khu và các quân binh chủng của ĐCSTQ đang tập trung quán triệt tinh thần các văn bản liên quan của cái gọi là “Quân ủy Trung ương”. Nội dung thực chất là một phiên bản nội bộ kéo dài của bài xã luận “Kiên quyết đánh thắng cuộc chiến cam go, chiến tranh tiêu hao và chiến tranh tổng lực chống tham nhũng trong quân đội” đăng trên báo Giải phóng quân ngày 24 tháng 1, yêu cầu toàn thể sĩ quan và binh sĩ phải “giữ sự thống nhất cao độ với Quân ủy Trung ương” về lập trường chính trị và hành động, không được phép có bất kỳ sự chệch hướng nào.
Một số nhân vật trong quân đội chỉ ra rằng, phương thức dùng bài xã luận trên cơ quan ngôn luận của Quân ủy để định tông trước, ngay khi vụ án vừa bắt đầu đã cưỡng chế thống nhất khẩu hiệu chính trị, là điều hiếm thấy trong các cuộc chỉnh đốn quân đội những năm gần đây. Dựa vào đó, giới quan sát bên ngoài nhận định rằng, xoay quanh vụ án Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập, thuộc tính chính trị của nó đã được tầng lớp quyết sách cao nhất của ĐCSTQ trực tiếp định tính; việc điều tra và xử lý sau đó gần giống như một quy trình thực thi tiến hành theo kết luận chính trị đã định sẵn.
Các nhà phân tích thân cận với quân đội cho biết, nhìn từ mức độ định tính trong các phát ngôn chính thức, nhịp độ xử lý cũng như các sắp xếp dư luận đi kèm, trọng tâm của vụ án Trương Hựu Hiệp không hướng vào bản thân vấn đề kinh tế, mà xoay quanh việc phân chia lại và sắp xếp thứ tự cấu trúc quân quyền. Việc báo cơ quan quân đội định tông trước, từ ngữ thông báo mang tính chính trị hóa cao, văn bản nội bộ nhanh chóng được ban hành, tạo thành một bộ quy trình điển hình “định tính trước, xử lý sau”, mục đích là nhằm nhanh chóng vạch ra kết luận chính trị và ranh giới phục tùng, thu hẹp không gian thảo luận về sự kiện trong quân đội.
Một quan chức đã nghỉ hưu phân tích rằng, Trương Hựu Hiệp hiện đã 74 tuổi, nếu chỉ xét từ cấu trúc tuổi tác thì không cấu thành sự cạnh tranh quyền lực trực tiếp với Chủ tịch Quân ủy. Vấn đề không nằm ở bản thân tuổi tác, mà nằm ở sức ảnh hưởng mà ông đại diện trong quân đội. Trương Hựu Hiệp từng tham gia chiến tranh biên giới Trung – Việt, các mối quan hệ nhân mạch tích lũy lâu năm trong quân đội của ông có sức ảnh hưởng không hoàn toàn phụ thuộc vào chế độ, mà phần nhiều bắt nguồn từ thâm niên cá nhân và sự tích lũy lịch sử. Sức ảnh hưởng này vẫn tồn tại lâu dài sau khi Tập Cận Bình nắm quyền điều hành quân đội và chưa bị hấp thụ hoàn toàn bởi thể chế hóa.
Ông Tập muốn thông qua chống tham nhũng để loại bỏ “biến số” trong quân đội
Các nhà phân tích chỉ ra rằng, Trương Hựu Hiệp là “tướng lĩnh thực quyền quá tuổi” cực kỳ hiếm hoi trong quân đội ĐCSTQ hiện nay, cũng là nhân vật đại diện còn sót lại trong tầng lớp cốt lõi của Quân ủy nhờ vào thâm niên cá nhân thay vì lộ trình thăng tiến thể chế hóa. Trong một hệ thống quân quyền nhấn mạnh sự phục tùng tuyệt đối và chỉ huy đơn nhất, loại “quyền lực dựa trên thâm niên” này bị coi là một yếu tố bất định tiềm tàng.
Năm tới, ĐCSTQ sẽ chào đón Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ 21 và cuộc duyệt binh kỷ niệm 100 năm thành lập quân đội. Theo lịch trình chính trị hiện hành của ĐCSTQ, Đại hội 21 dự kiến sẽ được tổ chức vào năm 2027. Trước khi đại hội diễn ra, vào ngày 1 tháng 8, ĐCSTQ cũng sẽ tổ chức hoạt động duyệt binh kỷ niệm 100 năm ngày thành lập quân đội.
Nhà phân tích, ông Phan, cho rằng việc ra tay với Trương Hựu Hiệp vào thời điểm mục tiêu 100 năm thành lập quân đội đang cận kề và cuộc chỉnh đốn quân đội bước vào giai đoạn then chốt đã phát đi một tín hiệu mạnh mẽ về việc “loại bỏ sự bất định”. Cốt lõi của việc này không đơn thuần là chống tham nhũng, mà là thông qua việc “đụng dao” vào loại quyền lực mang tính biểu tượng nhất về thâm niên trong quân đội để ép buộc tầng lớp trung và cao cấp trong toàn quân phải bày tỏ thái độ rõ ràng về vấn đề quyền chỉ huy thuộc về ai, nhằm dọn đường cho đợt sắp xếp nhân sự tiếp theo cũng như việc theo đuổi sự chỉ huy trực dọc hơn nữa của hệ thống.
Các nhân vật trong quân đội tại Bắc Kinh và Chiến khu Đông bộ cho rằng, việc xử lý các nhân vật nặng ký trong quân đội như Trương Hựu Hiệp, Lưu Chấn Lập không phải là sự kiện ngẫu nhiên, mà là một hành động chính trị xoay quanh các mốc thời gian đã định sẵn, đánh dấu việc Tập Cận Bình đang dọn dẹp những “biến số” cuối cùng vẫn còn sức ảnh hưởng độc lập trong quân đội, nhằm củng cố hơn nữa sự kiểm soát tập trung đối với hệ thống chỉ huy quân đội trước mục tiêu 100 năm thành lập quân đội.
Từ ngữ của Quân báo hé lộ cấp độ chỉnh đốn
Bài xã luận đăng trên báo Quân đội tối ngày 24 cho thấy, vụ án liên quan đến hai ông Trương và Lưu không phải là vấn đề kỷ luật quân đội theo nghĩa thông thường, mà là một cuộc chỉnh đốn lớn được cố tình nâng lên tầm cao của “đấu tranh chính trị” và “vấn đề đường lối”. Giải phóng quân báo, với tư cách là cơ quan ngôn luận của Quân ủy Trung ương, tại thời điểm này đã dùng hình thức xã luận để giải thích tập trung lập trường, bản thân việc này đã mang ý nghĩa động viên nội bộ và định tính chính trị mạnh mẽ.
Ông Phan, người am hiểu sự vận hành của Đảng, chính quyền và quân đội ĐCSTQ, cho biết trong tiêu đề bài xã luận của báo Giải phóng quân lần này, lần đầu tiên việc chống tham nhũng trong quân đội được định nghĩa song song là “chiến tranh cam go, chiến tranh tiêu hao, chiến tranh tổng lực”. Việc đặt ba khái niệm này cạnh nhau không phải là sự xếp chồng tu từ, mà là sự phán đoán rõ ràng về đặc trưng giai đoạn của cuộc chống tham nhũng trong quân đội. Ông chỉ ra rằng, cái gọi là “chiến tranh cam go” (công kiên chiến) ám chỉ cấp độ cao của đối tượng bị chỉnh đốn. Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập lần lượt là Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, Ủy viên Quân ủy kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp, đều nằm ở vị trí cốt lõi của cấu trúc quân quyền.
Ông Phan nói rằng, “chiến tranh tiêu hao” (trì cửu chiến) có nghĩa là đợt chỉnh đốn này không phải là hành động dọn dẹp ngắn hạn, mà là một cuộc thanh tra hệ thống nhắm vào mạng lưới quyền lực và chuỗi lợi ích vốn có trong quân đội. Bài xã luận nhiều lần nhấn mạnh “liên quan sâu đến đâu đào sâu đến đó”, “càng đào càng sâu chứ không phải càng chống càng tham”, cho thấy ĐCSTQ đã dự kiến rằng trong quá trình chống tham nhũng có thể lộ ra những vấn đề tầng sâu hơn, và đã chuẩn bị chính trị cho việc đẩy mạnh lâu dài.
Ông cho rằng thuật ngữ “chiến tranh tổng lực” (tổng thể chiến) là đặc biệt đáng chú ý. Cách diễn đạt này có nghĩa là chống tham nhũng không còn giới hạn ở các hành vi tham nhũng cá biệt, mà được định nghĩa là một cuộc đấu tranh mang tính cục diện liên quan đến lòng trung thành chính trị, đường lối tổ chức, hệ thống chỉ huy và chế độ Chủ tịch Quân ủy chịu trách nhiệm. Điều này cũng giải thích lý do tại sao trong bài xã luận xuất hiện hàng loạt các diễn đạt mang tính chính trị hóa cao như “xây dựng quân đội về chính trị”, “lãnh đạo tuyệt đối”, “nền tảng cầm quyền”.
Tham nhũng trong quân đội tồn tại mang tính chế độ lâu dài
Ông Trần là một “thế hệ đỏ thứ hai” (hồng nhị đại) lớn lên trong khu tập thể quân đội. Ông nói với phóng viên rằng quân đội từ lâu đã ở trong trạng thái đóng kín cao độ, là một trong những lĩnh vực tập trung vấn đề tham nhũng nghiêm trọng nhất của ĐCSTQ. Do thể chế đặc thù, hệ thống tư pháp địa phương không có quyền can thiệp vào các vụ việc nội bộ quân đội. Ông cho biết, ngay từ thời kỳ đầu “cải cách mở cửa”, quân đội đã bắt đầu tham gia quy mô lớn vào các hoạt động buôn lậu, xe mang biển số quân đội từ lâu đã trở thành vùng cấm đối với việc thực thi pháp luật địa phương. “Có thể nói, Giải phóng quân theo một nghĩa nào đó đã mở ra tiền lệ cho buôn lậu, địa phương căn bản không dám kiểm tra.”
Ông Trần tiết lộ rằng, cho đến tận hơn mười năm gần đây, các vấn đề tham nhũng xoay quanh lĩnh vực mua sắm quân khí chưa bao giờ gián đoạn. Ông cho biết, trước khi Trương Hựu Hiệp được đề bạt, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Quân đội đã nắm giữ các thông tin tham nhũng của ông ta: “Khi ông cần dùng đến người đó thì tham nhũng không phải là vấn đề, không trung thành mới là vấn đề; hoặc nói cách khác, bị nghi ngờ không trung thành mới là vấn đề thực sự.”
Nguồn tin: Epoch Times Hoa ngữ