Last Updated on 20/05/2026 by Nguyễn Sơn
Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện Hoa Kỳ vào thứ Ba (ngày 19/5/2026) đã công bố một báo cáo điều tra quan trọng và tổ chức một buổi điều trần, vạch trần một hệ sinh thái tội phạm xuyên quốc gia có liên kết với ĐCSTQ (Đảng Cộng sản Trung Quốc) đang vận hành ở Đông Nam Á với “quy mô công nghiệp”. Báo cáo chỉ ra rằng mạng lưới lừa đảo này khiến người dân Mỹ tổn thất ít nhất 10 tỷ USD mỗi năm, và đã phát triển thành một thách thức nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia.
Chủ tịch Ủy ban này, ông John Moolenaar, đã chỉ ra tại buổi điều trần rằng đây không phải là một âm mưu đơn lẻ do Bắc Kinh tập trung chỉ đạo, mà là một “hệ sinh thái phi tập trung được cấu thành từ lừa đảo, buôn bán người, tội phạm mạng và tài chính bất hợp pháp”.
Cuộc điều tra phát hiện rằng việc Bắc Kinh trấn áp nạn cờ bạc và lừa đảo trong nước thực chất lại đẩy các phần tử tội phạm sang các quốc gia có sự giám sát lỏng lẻo như Campuchia và Myanmar, khiến chúng tiếp tục mở rộng dưới sự bảo kê chính trị, quản trị yếu kém và tham nhũng tại địa phương.
“Nó hoàn toàn không thể bị đơn giản hóa thành một danh mục vấn đề duy nhất”, ông Moolenaar nói. “Những vụ bắt giữ và trừng phạt nhỏ lẻ tự thân chúng không thể giải quyết được vấn đề này. Quốc hội phải khẩn cấp phản ứng.”
Nghị sĩ Dân chủ hàng đầu của Ủy ban, ông Ro Khanna, cho biết: “Cuộc điều tra này là để lên tiếng thay cho hàng triệu người Mỹ đã mất hàng tỷ đô la vì những vụ lừa đảo này.”
Doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc thầu xây dựng các khu lừa đảo
Báo cáo điều tra đã tiết lộ những bằng chứng cụ thể chứng minh các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) của ĐCSTQ trực tiếp tham gia vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng lừa đảo. Báo cáo chỉ ra rằng Cục Kỹ thuật Xây dựng số 4 Trung Quốc (Trung Kiến Tứ Cục) — một công ty con cốt lõi thuộc Tập đoàn Xây dựng Trung Quốc (CSCEC) — từng trực tiếp ký hợp đồng xây dựng các tài sản quy mô lớn tại Campuchia cho tổ chức tội phạm xuyên quốc gia “Tập đoàn Thái Tử” (Prince Group).
Các dự án do Trung Kiến Tứ Cục xây dựng bao gồm tòa nhà trụ sở của Tập đoàn Thái Tử ở Phnom Penh, và “Tòa tháp IT Thái Tử” (Prince IT Tower) nằm ở Sihanoukville.
Cuộc điều tra xác nhận rằng “Tòa tháp IT” này sau đó đã bị biến thành một căn cứ lừa đảo quy mô cấp công nghiệp, chuyên dùng để thực hiện các vụ lừa đảo viễn thông nhắm vào người Mỹ, và bên trong tồn tại phổ biến hành vi cưỡng bức lao động.
Ông Moolenaar nhấn mạnh rằng báo cáo này lần đầu tiên phơi bày “cách một doanh nghiệp nhà nước ĐCSTQ trực tiếp ký hợp đồng với tổ chức tội phạm để xây dựng các khu trung tâm lừa đảo quy mô lớn ở Đông Nam Á”.
Báo cáo chỉ ra rằng Trần Chí (Chen Zhi), Chủ tịch Tập đoàn Thái Tử, những năm đầu ở Trung Quốc từng dính líu đến gian lận trò chơi trực tuyến và cờ bạc mạng, tạo ra lượng lớn nguồn thu tội phạm và rủi ro pháp lý. Vào giữa những năm 2010, nhân vật này còn liên quan đến nhiều vụ tranh chấp dân sự và thương mại, bao gồm các vụ kiện về hợp đồng, nợ nần và trách nhiệm pháp lý, nhưng Trung Kiến Tứ Cục vẫn ký hợp đồng với ông ta vào năm 2018.
Mỉa mai thay, những dự án do DNNN xây dựng cho tập đoàn tội phạm này từng được các quan chức ĐCSTQ xem là thành quả xây dựng của “Vành đai và Con đường” cùng “Con đường Tơ lụa trên biển”, thậm chí còn được trao tặng giải thưởng “Lỗ Ban” — giải thưởng cao quý nhất trong ngành công trình xây dựng Trung Quốc.
Báo cáo nhận định rằng mô hình hợp tác này đã cung cấp một lớp vỏ bọc hợp pháp cho hệ sinh thái tội phạm rủi ro cao, né tránh được sự kiểm tra ở giai đoạn đầu.
Tập đoàn Thái Tử bị cáo buộc điều hành mạng lưới lừa đảo, buôn người và rửa tiền lớn nhất thế giới. Các nhà chức trách Mỹ và Anh đã xác định Tập đoàn Thái Tử là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, và cho biết tập đoàn này vận hành ít nhất 10 trung tâm lừa đảo tại Campuchia.
Về vấn đề này, ông Moolenaar nói thẳng: “Không còn nghi ngờ gì nữa, phía Trung Quốc hoàn toàn có năng lực hành động để đưa những kẻ điều hành trung tâm lừa đảo này ra trước ánh sáng pháp luật, nhưng họ đã chọn không làm như vậy.”
Nạn nhân kép trong “đại dịch lừa đảo”
Tại buổi điều trần, bà Erin West, người sáng lập Operation Shamrock và là cựu công tố viên, đã mô tả cuộc khủng hoảng tội phạm xuyên quốc gia này là một “đại dịch lừa đảo” (scamdemic). Bà cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng cướp đoạt tài chính quy mô lớn đang lan rộng trong các gia đình Mỹ, hủy hoại tiền tiết kiệm và bảo đảm hưu trí của người dân.
“Đây không phải là một chuỗi các vụ lừa đảo cô lập, mà là một nền kinh tế tội phạm toàn cầu đã được công nghiệp hóa”, bà nói.
Trước đó, bà West cũng từng công khai cảnh báo rằng “các tập đoàn tội phạm có tổ chức bắt nguồn từ Trung Quốc đang đánh cắp của cải của cả một thế hệ người dân Mỹ”.
Bà nhấn mạnh cuộc khủng hoảng này bao gồm các nạn nhân kép: Một mặt là những người Mỹ bị khoét rỗng tiền tiết kiệm; mặt khác là những lao động từ các nước bị dụ dỗ đến các khu lãng phí (khu lừa đảo) và bị ép buộc thực hiện hành vi phạm tội dưới sự đe dọa của bạo lực.
Trong lời khai của mình, bà West đã mô tả tình cảnh thảm thương của các nạn nhân. Ví dụ, Chris, một cựu chiến binh lục quân ở bang Massachusetts, đã bị lừa mất 90% tiền hưu trí của mình.
Bà đồng thời chỉ trích các nền tảng công nghệ như Meta đã không ngăn chặn hiệu quả các tài khoản lừa đảo. Bà West cho biết tài khoản giả mạo lừa đảo Chris đến nay vẫn hoạt động trên Instagram; ngay cả khi nạn nhân đã nhiều lần báo cáo, Meta vẫn phản hồi rằng tài khoản đó “không vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng”.
Đe dọa an ninh quốc gia và hệ quả địa chính trị
Báo cáo cảnh báo rằng các mạng lưới tội phạm này đang làm xói mòn khả năng hợp tác của Mỹ với các đồng minh bằng cách làm băng hoại hệ thống chính trị của các đối tác của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Tại các quốc gia nơi các trung tâm lừa đảo cắm rễ, những kẻ tội phạm Trung Quốc có thể giành được tầm ảnh hưởng đối với cơ sở hạ tầng, giới tinh hoa chính trị và các cơ quan địa phương, từ đó làm suy yếu khả năng của chính phủ khu vực trong việc hợp tác với Mỹ để cùng ứng phó với tham vọng uy quyền của ĐCSTQ.
Báo cáo đặc biệt chỉ ra trong trường hợp của Campuchia rằng nền kinh tế lừa đảo đã khiến nền kinh tế chính trị của nước này gắn chặt vào các mạng lưới tài chính mờ ám có liên quan đến ĐCSTQ. Các nguồn vốn bất hợp pháp và dòng tiền xám này thông qua các cấu trúc bảo trợ, tiếp tục cung cấp tài chính cho ban lãnh đạo chính trị; trái lại, các phương thức tiếp cận tiệm tiến truyền thống, điều kiện viện trợ, xây dựng và khuyến khích ngoại giao của Mỹ đang ngày càng mất đi sức hút.
Báo cáo cũng đề cập rằng tại các quốc đảo Thái Bình Dương có ý nghĩa chiến lược như Palau, Quần đảo Solomon, năng lực quản trị của các nước nhỏ còn thiếu sót, khả năng chống rửa tiền hạn chế, dòng vốn mờ ám đổ vào và cấu trúc công ty vỏ bọc có thể tạo ra các điểm mù trong giám sát.
Báo cáo chỉ ra rằng các quốc đảo này tuy chưa xuất hiện hệ sinh thái tội phạm hoàn chỉnh như kiểu Campuchia, nhưng ngay cả những căn cứ tội phạm ban đầu, tài chính bất hợp pháp hoặc đầu tư mờ ám cũng có thể ảnh hưởng đến sự hợp tác quốc phòng giữa quốc gia đó với Mỹ.
Ngoài ra, ĐCSTQ thường lấy danh nghĩa “đấu tranh chống lừa đảo” để thúc đẩy hợp tác thực thi pháp luật chung, qua đó mở rộng dấu chân an ninh và tầm ảnh hưởng của mình ở hải ngoại.
Xây dựng cơ chế bồi thường và tuyến phòng thủ pháp trị
Để giải thể hiệu quả mối đe dọa toàn cầu này, Ủy ban kêu gọi Hạ viện cần nhanh chóng thông qua Đạo luật Giải thể các Tập đoàn Lừa đảo Nước ngoài (Dismantle Foreign Scam Syndicates Act, H.R. 5490) do Nghị sĩ Jefferson Shrieve dẫn đầu, đạo luật đã được Ủy ban Đối ngoại Hạ viện thông qua nhất trí vào tháng 9 năm ngoái, đồng thời tích hợp với Đạo luật Quy trách nhiệm và Huy động chống các Khu lừa đảo (SCAM Act) do Thượng viện thông qua, nhằm xây dựng nền tảng thực thi pháp luật liên bang.
Dự luật đề xuất phía Mỹ thành lập một nhóm liên ngành do Bộ Ngoại giao dẫn đầu, tích hợp các bộ ngành như Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, Bộ An ninh Nội địa, FBI, cộng đồng tình báo và các đại sứ quán Mỹ tại nước ngoài để theo dấu các khu lừa đảo, mạng lưới bảo kê, kênh rửa tiền, các quan chức nước ngoài liên quan và lộ trình tuyển dụng nạn nhân, đồng thời ngăn chặn các tập đoàn tội phạm di dời sang các khu vực giám sát lỏng lẻo khác sau khi bị áp lực.
Ở cấp độ thực thi pháp luật, “Lực lượng đặc nhiệm chống trung tâm lừa đảo” do Công tố viên liên bang Jeanine Pirro dẫn đầu đã đạt được những kết quả cụ thể.
Lực lượng này gần đây đã khởi tố hình sự đối với hai công dân Trung Quốc quản lý các khu lừa đảo tiền điện tử ở Myanmar, và thu giữ hơn 700 triệu USD tiền điện tử.
Vào tháng 10 năm 2025, phía Mỹ còn phát động chiến dịch tịch thu quy mô lớn nhất trong lịch sử, thành công thu giữ số Bitcoin trị giá khoảng 15 tỷ USD được lưu trữ trong các ví không lưu ký (non-custodial wallets) từ tay Trần Chí của Tập đoàn Thái Tử.
Tại buổi điều trần, các nghị sĩ và nhân chứng chỉ ra rằng số tiền này nếu có thể hoàn trả cho các nạn nhân theo đúng pháp luật, sẽ đủ để thay đổi kết quả của nhiều vụ án, và nên được ưu tiên sử dụng để bồi thường cho những nạn nhân lừa đảo người Mỹ đã mất đi tiền hưu trí và gia sản.
Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng phải thể chế hóa và pháp chế hóa các nhóm công tác đặc nhiệm tạm thời như vậy, để việc bảo vệ người dân Mỹ không bị gián đoạn do sự thay đổi chính quyền hoặc biến động nhân sự.
Nguồn: Epoch Times Hoa ngữ
Xem thêm: