Giám đốc Công an TP. HCM hôm 9/8/2025 cho biết công an thành phố đã giải cứu 28 nạn nhân bị bắt cóc online. Vậy hình thức bắt cóc này là gì? Cách phòng ngừa như thế nào?
Bắt cóc online là gì?
“Bắt cóc online” là một hình thức lừa đảo tinh vi, trong đó kẻ gian lợi dụng công nghệ để thao túng tâm lý nạn nhân và gia đình, buộc họ phải chuyển tiền mà không cần tiếp xúc trực tiếp.
Thủ đoạn phổ biến của bắt cóc online
- Giả danh cơ quan chức năng: Kẻ gian thường giả danh công an, viện kiểm sát, hoặc các cơ quan khác, gọi điện đe dọa nạn nhân có liên quan đến một vụ án nghiêm trọng (ví dụ: rửa tiền, ma túy).
- Thao túng tâm lý: Chúng yêu cầu nạn nhân phải tuyệt đối giữ bí mật, không liên lạc với gia đình và làm theo mọi hướng dẫn để “giải quyết vụ việc”.
- Điều khiển nạn nhân từ xa: Kẻ gian có thể yêu cầu nạn nhân tự di chuyển đến một nơi kín đáo (nhà nghỉ, khách sạn) và tự nhốt mình trong phòng, thậm chí tự tạo ra những vết thương giả để quay video, chụp ảnh.
- Sử dụng công nghệ cao: Chúng sử dụng công nghệ deepfake, AI để tạo ra âm thanh, hình ảnh và video giả mạo nạn nhân một cách chân thực, khiến gia đình tin rằng con em mình đang thực sự bị bắt cóc.
- Tống tiền gia đình: Sau khi cô lập được nạn nhân, kẻ gian sử dụng những hình ảnh, video giả mạo để liên hệ với gia đình, đe dọa và yêu cầu chuyển tiền chuộc.
Dấu hiệu nhận biết
- Cuộc gọi từ số lạ tự xưng là công an, viện kiểm sát và thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án.
- Yêu cầu nạn nhân chuyển tiền để “phục vụ điều tra” hoặc “giải trình”.
- Yêu cầu nạn nhân giữ bí mật, không liên hệ với gia đình.
- Gửi ảnh chụp “giấy triệu tập”, “lệnh bắt” không có dấu đỏ hoặc được tạo bằng phần mềm chỉnh sửa.
Cách phòng tránh
- Không làm việc qua điện thoại: Cơ quan công an không bao giờ làm việc qua điện thoại, email hoặc các ứng dụng nhắn tin. Nếu cần làm việc, họ sẽ gửi giấy mời hoặc giấy triệu tập trực tiếp.
- Bình tĩnh và xác minh: Khi nhận được các cuộc gọi đáng ngờ, hãy bình tĩnh, không hoảng sợ. Hãy gọi điện trực tiếp cho người thân hoặc cơ quan công an địa phương để xác minh thông tin.
- Không chuyển tiền: Tuyệt đối không chuyển tiền theo yêu cầu của bất kỳ ai mà bạn không chắc chắn.
- Chia sẻ thông tin: Hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân và hình ảnh riêng tư lên mạng xã hội để tránh bị kẻ gian lợi dụng.
- Tăng cường kết nối gia đình: Cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện, lắng nghe con cái để tạo sự tin tưởng, giúp con không rơi vào trạng thái cô lập khi gặp vấn đề.
Cảnh báo nạn bắt cóc online để lừa tiền chuộc lan rộng
Học sinh, sinh viên và phụ huynh cần nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn từ số lạ xưng danh cơ quan chức năng nhằm lừa đảo, tống tiền.
Giải cứu nhiều học sinh bị bắt cóc online
Ngày 26.7, chị L.T.T (cư trú tại tỉnh Cà Mau) đến cơ quan công an trình báo về việc nhận được cuộc gọi từ số lạ thông báo con trai chị là H.M.K (18 tuổi) nợ 700 triệu đồng do chơi chứng khoán và yêu cầu gia đình chuyển 350 triệu đồng tiền chuộc. Đối tượng này cũng đe dọa sẽ đưa K sang Campuchia. Sáng hôm sau, K trở về nhà và kể lại đã bị một đối tượng tự xưng là công an hù dọa liên quan đến đường dây rửa tiền, yêu cầu cung cấp toàn bộ thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng đồng thời ép K lấy trộm tiền và vàng của gia đình để chuyển cho chúng.
Tại TP Cần Thơ, lực lượng công an đã giải cứu thành công 2 trường hợp bị “bắt cóc online” để lừa đảo tống tiền. Chiều 11.7, một người dân ở phường Cái Răng đưa con gái đến một siêu thị trên địa bàn thành phố dự sinh nhật, nhưng chỉ 2 giờ sau, ông nhận được điện thoại cầu cứu từ con gái và gửi tài khoản Zalo để ông kết bạn. Đối tượng thông báo đã bắt giữ con ông và yêu cầu chuẩn bị 50 triệu đồng tiền chuộc, nếu không thực hiện theo sẽ bán con ông qua Campuchia. Đến hơn 23 giờ ngày 11.7, lực lượng làm nhiệm vụ tìm được nữ sinh tại một khách sạn ở phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ.
Trong khi vụ việc đang được điều tra, sáng 12.7, Phòng CSHS tiếp nhận tin báo về một vụ việc tương tự. Bị hại cũng là một nữ sinh vừa từ tỉnh An Giang đến phường An Bình, TP Cần Thơ thuê trọ để đi học vào trưa 11.7, thì đến tối đã mất liên lạc. Lần này đối tượng yêu cầu chuyển 100 triệu đồng cùng tin nhắn đe dọa sẽ bán người ra nước ngoài nếu gia đình không làm theo. Vào cuộc xác minh, Phòng CSHS phối hợp Công an phường Lê Bình nhanh chóng tìm được nữ sinh tại một nhà nghỉ ở phường Tân An vào tối 12.7.
Cũng trong tháng 7, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang phối hợp Công an xã Phú Tân và xã Phú An xác minh làm rõ 2 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn tương tự.
Những đối tượng lừa đảo kết bạn Zalo với các em học sinh rồi gọi điện xưng là cán bộ Công an, nói các em có liên quan đến vụ án “Lừa đảo hoặc vụ án ma túy xuyên quốc gia” và yêu cầu các em phải thực hiện theo hướng dẫn, nếu không sẽ bị ở tù.
Các đối tượng yêu cầu các em đăng nhập vào app “ZOOM WORKPLACE”, chúng sẽ cung cấp mã ID để tham gia nhóm chat. Sau khi bị hại đăng nhập vào app sẽ bị chiếm quyền kiểm soát điện thoại, tự ý sử dụng toàn bộ thông tin, tài khoản mạng xã hội, lúc này người nhà sẽ không thể liên lạc được với các em.
Thời điểm này, các đối tượng lừa đảo yêu cầu bị hại đi theo Google Maps đến một nhà trọ, khách sạn được chỉ định để tự thuê phòng. Chúng liên tục yêu cầu bị hại tham gia vào cuộc gọi, thao túng tâm lý, kể cả yêu cầu bị hại mượn dao, tự kề vào cổ, rồi tự chụp hình lại gửi về cho gia đình đòi tiền chuộc.
Nam sinh lớp 12 (nạn nhân trong vụ việc) chia sẻ: “Em cũng có nghi vấn nhưng các đối tượng dàn cảnh đang làm việc và liên tục răn đe ở đây có Bộ Công an, Viện kiểm sát, đề nghị em hợp tác. Các đối tượng liên tục giám sát em không cho thoát ứng dụng, còn bảo em không thực hiện là chống người thi hành công vụ mà em thì còn đi học, em sợ bị ghi vào hồ sơ sẽ ảnh hưởng xấu cho em nên em làm theo”, nam sinh kể.
Trước đó, lực lượng chức năng tại Hà Nội, Quảng Ninh, TP Hồ Chí Minh đã giải cứu nhiều học sinh, sinh viên bị kẻ lừa đảo giả danh Công an, buộc các em dàn cảnh bị bắt cóc, sau đó ép phụ huynh chuyển tiền chuộc con. Thủ đoạn tiếp cận, đe dọa các nạn nhân cũng ngày càng tinh vi và các đối tượng lừa đảo thường nhắm tới những người trẻ vốn chưa có nhiều kinh nghiệm sống.
Tăng cường hướng dẫn người dân, tránh sập bẫy
Công an TP Cần Thơ lưu ý, đối tượng thao túng tâm lý nạn nhân kết hợp với công nghệ để thực hiện hành vi lừa đảo. Ban đầu là đưa ra thông tin giả rồi đe dọa khiến nạn nhân hoang mang, mất bình tĩnh. Sau đó là yêu cầu nạn nhân vào khách sạn, cách ly với bên ngoài, gia đình, tắt hoặc không nghe điện thoại rồi liên tục gây áp lực nếu nạn nhân không làm theo sẽ bị bắt, từ đó nạn nhân chỉ làm theo cảm xúc mà không theo lý trí.
Khuyến cáo, cơ quan Công an không làm việc qua điện thoại, qua mạng xã hội, không yêu cầu chuyển tiền để phục vụ công tác điều tra. Khi gặp trường hợp này có thể nghĩ ngay là có dấu hiệu của hành vi lừa đảo. Khi có người điện thoại thông báo bị truy tố, có lệnh bắt,… thì cần bình tĩnh, không hoảng sợ; không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP, không chuyển tiền; không tự cách ly, vào khách sạn và đóng giả bị bắt cóc theo yêu cầu của đối tượng. Đối với gia đình khi nhận thông tin con em bị bắt cóc thì cần liên hệ cơ quan Công an để phối hợp và được hướng dẫn, không làm theo yêu cầu của đối tượng.
Khuyến cáo người dân, người thân gia đình, đặc biệt là học sinh, sinh viên và phụ huynh cần nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn từ số lạ xưng danh cơ quan chức năng. Không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ danh tính người yêu cầu và mục đích chuyển. Cảnh giác với các dấu hiệu yêu cầu giữ bí mật, gọi video có người mặc sắc phục Công an, Viện kiểm sát, đe dọa bắt giam, yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp. Khi xảy ra vụ việc như trên, cần báo ngay với cơ quan Công an gần nhất.