(Đại Kỷ Nguyên) Mỹ và Israel đã phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm lật đổ chính quyền Tehran. Cuộc chiến này cho thấy ông Trump đã từ bỏ chủ nghĩa cô lập mà ông từng tuyên truyền, đưa nước Mỹ trở lại vai trò “cảnh sát thế giới”. Trong một bài phát biểu qua video, ông Trump đã giải thích lý do tại sao ông thay đổi lộ trình và quyết định khai chiến với Iran. Ronald Reagan – một trong những tổng thống vĩ đại nhất lịch sử Hoa Kỳ – từng ủng hộ việc lật đổ các chế độ độc tài ngoại bang để giúp nhân dân các nước theo đuổi tự do.
Tổng thống Donald Trump hôm Thứ Bảy (28/02) tuyên bố Mỹ đã bắt đầu “các hoạt động tác chiến quy mô lớn” tại Iran, thề sẽ tiêu diệt quân đội và phá hủy chương trình hạt nhân của nước này. Ông Trump kêu gọi người dân Iran hãy “tiếp quản chính phủ của các bạn”.
Trước đó, ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn thấy chính quyền thần quyền Iran bị lật đổ. Vào ngày 13/02, Tổng thống Trump xác nhận nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai sẽ được triển khai đến Trung Đông và cho biết nếu có một sự thay đổi chế độ ở Iran, “đó dường như là kịch bản lý tưởng nhất”.
Điều này dường như hoàn toàn trái ngược với những tuyên bố trước đây của ông Trump về việc “phản đối thay đổi chế độ ở Trung Đông và tập trung vào các vấn đề nội bộ”.
Ông Trump giải thích lý do khai chiến với Iran
Trong bài phát biểu video ngày 28/02, ông Trump giải thích quyết định của mình:
“Mục tiêu của chúng ta là bảo vệ nhân dân Mỹ bằng cách loại bỏ các mối đe dọa trực tiếp từ chính quyền Iran. Chế độ Iran là một nhóm những kẻ cực kỳ ngoan cố và kinh khủng. Các hoạt động đe dọa của nó gây nguy hiểm trực tiếp cho Hoa Kỳ, lực lượng của chúng ta, các căn cứ ở nước ngoài và các đồng minh trên khắp thế giới.”
Ông Trump cáo buộc Iran đã sát hại nhiều người Mỹ: “Làn sóng hành động đầu tiên của chế độ này là hỗ trợ việc tiếp quản bạo lực Đại sứ quán Mỹ tại Tehran, bắt giữ hàng chục con tin Mỹ trong 444 ngày. Năm 1983, các lực lượng ủy nhiệm của Iran đã gây ra vụ đánh bom doanh trại Thủy quân lục chiến ở Beirut, khiến 241 quân nhân Mỹ thiệt mạng. Năm 2000, họ biết và có thể đã tham gia vào vụ tấn công tàu khu trục USS Cole. Quân đội Iran đã giết hại và làm tàn phế hàng trăm binh sĩ Mỹ tại Iraq.”
Ông Trump cũng cáo buộc Iran là quốc gia hỗ trợ khủng bố hàng đầu thế giới: “Cách đây không lâu, họ đã sát hại hàng vạn công dân của chính mình khi họ xuống đường biểu tình.” Ông nhấn mạnh Mỹ “tuyệt đối không cho phép chế độ khủng bố này sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Ông Trump tiết lộ rằng sau chiến dịch “Midnight Hammer” (Cái đập đêm khuya) vào tháng 6 năm ngoái, Iran đã cố gắng khôi phục chương trình hạt nhân và tiếp tục phát triển tên lửa tầm xa, loại tên lửa hiện có thể đe dọa các đồng minh của Mỹ ở châu Âu, quân đội Mỹ đồn trú tại hải ngoại và sớm muộn sẽ bắn tới lục địa Mỹ.
Do đó, ông Trump tuyên bố quân đội Mỹ đang triển khai một chiến dịch quy mô lớn và liên tục nhằm ngăn chặn chế độ độc tài tà ác và cực đoan này đe dọa Hoa Kỳ và các lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi. “Chúng ta sẽ phá hủy tên lửa của chúng và san phẳng ngành công nghiệp tên lửa của chúng.”
Sự thay đổi từ phản đối đến can thiệp
Trước đây, trong chiến dịch tranh cử năm 2016, ông Trump từng phản đối cuộc chiến tại Iraq và mô tả đối thủ Hillary Clinton là một “diều hâu” hiếu chiến. Ông từng tuyên bố Mỹ phải từ bỏ chính sách xây dựng quốc gia và thay đổi chế độ thất bại. Ngay cả trong nhiệm kỳ thứ hai, các quan chức quốc phòng như Bộ trưởng Pete Hegseth cũng từng cam kết bộ của ông sẽ không bị xao nhãng bởi việc can thiệp xây dựng dân chủ hay thay đổi chế độ.
Tuy nhiên, cuộc tấn công ngày 28/02 dường như đã nhắm thẳng vào khu vực gần văn phòng của Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Truyền thông Iran đưa tin các cuộc không kích xảy ra trên toàn quốc khiến hơn 200 người thiệt mạng.
Tại sao ông Trump thay đổi thái độ? Carl Schuster, cựu Giám đốc điều hành tại Trung tâm Tình báo Liên hợp của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Hoa Kỳ, nhận định rằng ông Trump không áp dụng cách tiếp cận quân sự giống nhau cho mọi quốc gia. Ông chỉ thực hiện “thay đổi chế độ” đối với các quốc gia hội đủ ba điều kiện:
- Chính quyền hiện tại đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ trong nước.
- Xã hội có tính gắn kết cao, không dễ sụp đổ thành một quốc gia thất bại.
- Nguy cơ lan rộng tình trạng bất ổn sang khu vực khác là thấp.
Ông Schuster cho biết ông Trump coi mô hình lật đổ Noriega tại Panama năm 1989 là hình mẫu đáng học hỏi. Iran và Venezuela được cho là có điểm tương đồng với Panama về mặt xã hội có tính gắn kết và tầng lớp tri thức, kinh doanh đông đảo, khác với xã hội bộ lạc thiếu gắn kết như Afghanistan hay Libya.
Sứ mệnh cao cả vì tương lai
Mặc dù có những lo ngại về chi phí và sinh mạng binh sĩ, ông Trump phản hồi trong bài phát biểu: “Các anh hùng Mỹ dũng cảm có thể sẽ hy sinh, chúng ta có thể có thương vong. Đó là điều thường xảy ra trong chiến tranh. Nhưng chúng ta làm điều này không phải vì hiện tại mà vì tương lai, đây là một sứ mệnh cao cả.”
Ông cũng nhắn nhủ người dân Iran: “Đêm nay, thời khắc tự do của các bạn đã đến… Mỹ đang ủng hộ các bạn bằng sức mạnh áp đảo và vũ lực hủy diệt. Bây giờ chính là lúc để nắm lấy vận mệnh và mở ra một tương lai phồn vinh rực rỡ trong tầm tay.”
Cách tiếp cận này gợi nhớ đến “Học thuyết Reagan” những năm 1980, khi Tổng thống Ronald Reagan ủng hộ các phong trào kháng chiến chống lại các chế độ độc tài do Liên Xô hậu thuẫn. Như Reagan từng nói: “Đứng nhìn từ xa không phải là truyền thống của nước Mỹ.”
Nguồn: Epoch Time Hoa ngữ