Cao Ngọc Đình, làm chức Trừ Dương mục, là người con hiếu thảo có tiếng. Sau khi ông nhậm chức, liền phái người về đón mẹ là Úc lão phu nhân.
Trên đường Úc lão phu nhân đến Trừ Dương, đi qua Đông Sơn ở huyện Lai An, ngồi kiệu ngắm nhìn cảnh sắc thanh tú, rừng cây xanh biếc ở nơi đây. Chợt, Úc lão phu nhân nghe thấy tiếng khóc nức nở, bà kêu dừng kiệu lại, rồi phái người tìm xem là ai. Kết quả, phát hiện một cô gái tầm hơn 20 tuổi, dáng vẻ bi thương.
Úc lão phu nhân hỏi han cô gái thì được thưa rằng: “Cháu tên Lục Vân, là con gái nhà họ Úc ở huyện Lai An. Cha mẹ lần lượt bệnh mất, mẹ kế không ưa cháu, cả ngày đánh chửi. Bức bách quá, cháu phải trốn khỏi nhà. Hiện tại không có chỗ nào để đi.” Nói xong, cô lại không ngừng rơi lệ.
Úc lão phu nhân thấy hai mắt cô sưng đỏ, thân hình mỏng manh, không khỏi động lòng trắc ẩn, bèn nói: “Ta cũng họ Úc. Con trai làm quan ở Trừ Dương. Nếu như cháu nguyện ý, thì cùng đi với ta đến Trừ Dương, sau này, cháu ở cạnh chăm sóc ta!”
Lục Vân nghe thế thì quỳ sụp xuống trước mặt Úc lão phu nhân, nói: “Nếu như phu nhân thực thu nhận cháu, cháu cảm ơn vô cùng! Cháu tình nguyện làm nha hoàn sai vặt, báo đáp lão phu nhân!”
Suốt đường đi, Lục Vân ngày đêm hầu hạ Úc lão phu nhân, Úc lão phu nhân lòng tràn đầy vui mừng. Đến Trừ Dương xong, Úc lão phu nhân đem chuyện thu nhận Lục Vân nói cho con trai. Cao Ngọc Đình thấy Lục Vân dáng dấp thanh tú, không giống người xấu, liền nói với mẹ: “Mẹ nếu thương cảm cô ấy, thì để cô ấy làm nha hoàn bên mình đi!”. Thế là Lục Vân được ở tại Cao phủ.
Mấy tháng sau, con gái của Cao Ngọc Đình xuất giá cưới con trai một vị châu mục. Nhà trai phái một đội người mang kiệu hoa, kèn trống tới đón tân nương.
Kiệu hoa vừa qua khỏi ải Thanh Lưu, đột nhiên một đám cướp mang đao thương ùa ra cướp đi tân nương. Tùy tùng hốt hoảng đem tin về Cao phủ báo cáo. Cao gia nhất thời hoảng loạn lên, vợ Cao Ngọc Đình ngất xỉu, Úc lão phu nhân sắc mặt tái nhợt. Cao Ngọc Đình không biết làm sao, và mọi người cũng không tìm ra biện pháp.
Phụ tá trong phủ sôi nổi hiến kế. Có người nói: Nên hạ lệnh cho bổ khoái đi truy bắt cướp. Có người nói: Phải phái quân lính đi bao vây tiễu trừ. Cao Ngọc Đình biết bổ khoái khó có thể địch được cướp, mà bao vây tiễu trừ cũng có thể khiến chúng làm hại đến con gái, cho nên lắc đầu không đồng ý.
Lúc này Úc lão phu nhân than thở: “Bất kể thế nào, chủ yếu lấy việc bảo toàn cháu gái làm trọng. Nếu như nó bị cướp vấy bẩn, Cao gia còn có gì thuần khiết đáng nói?”
Cao Ngọc Đình một mặt an ủi mẹ, một mặt lòng nóng như lửa đốt, không biết làm sao.
Bỗng nhiên, có một giọng thỏ thẻ nói rằng: “Tỳ nữ đến nơi đây đã mấy tháng, được lão phu nhân cứu giúp, vẫn chưa có cơ hội báo đáp. Nếu như ngài tin lời của cháu, cháu nguyện ý đi một chuyến!”
Cao Ngọc Đình nhìn xem, thì người nói chính là nha hoàn Lục Vân. Ông không khỏi cười khổ nói: “Cháu chỉ là một cô gái yếu đuối, tay trói gà không chặt, bọn cướp người đông thế mạnh, lại cùng hung cực ác, cháu làm sao đối phó được?”
Lục Vân không trực tiếp trả lời mà nói: “Việc không nên chậm trễ, Lục Vân xin cáo từ!”
Nói xong, tựa như chim bay, vừa tung người đã ra ngoài cửa, nháy mắt đã không thấy bóng dáng. Ai cũng kinh ngạc ngây người.
Lục Vân rời đi được hồi lâu, nhiều người vẫn ngồi yên trong phòng mà chờ đợi, đợi đến khuya khoắt, trăng lên bằng ngọn cây, chỉ nghe tiếng nước đếm giờ thánh thót. Mọi người tựa như khúc gỗ, không nói không rằng, cũng không nhúc nhích. Lúc này, không biết nha hoàn nào đến dâng trà mà đụng trúng chậu hoa trong sân, “Choang” một tiếng, làm mọi người sợ toát mồ hôi lạnh.
Cao Ngọc Đình đang muốn trách cứ nha hoàn, chợt nghe ở hành lang bên ngoài cửa sổ, có người cười nói: “May mà không trì hoãn, không thì đã muộn rồi”.
Sau đó lại nghe có gì đó tiếp đất, đoạn, Lục Vân nhảy vào cửa phòng. Người trong nhà vội vàng đứng dậy nghênh đón, chỉ thấy Lục Vân lưng cõng con gái Cao Ngọc Đình, mệt mỏi đi tới trước mặt Cao Ngọc Đình nói: “Tỳ nữ không cô phụ chủ nhân, tiểu thư bình yên vô sự.”
Mọi người vội vàng đỡ tiểu thư xuống, Cao Ngọc Đình vừa bái tạ vừa mời Lục Vân ngồi xuống nghỉ ngơi.
Mọi người hỏi han tiểu thư chuyện đã xảy ra, cô nói: “Đám cường đạo sau khi đánh cướp con, thì dùng miếng vải đen bịt kín mắt của con, bịt miệng con, chẳng biết đi được bao đường xá mới tới một sơn trại. Chúng nhốt con vào một gian phòng trống. Đến tối, một tên cướp vào phòng vô lễ với con, con hét to, ráng sức chống cự, nhưng tên cướp rất hung mãnh. Đột nhiên, một luồng sáng trắng từ song cửa xuyên vào nhà, cảm thấy được một luồng khí lạnh. Thế rồi thấy tên cướp buông lỏng tay, ngã xuống bên cạnh con. Nhìn kỹ, đầu của hắn đã không còn. Sau đó, con cũng choáng váng, chẳng biết chuyện gì xảy ra. Đợi đến khi mở mắt ra nhìn thì đã ở đây rồi”.
Mọi người nghe xong, đều dồn ánh mắt về phía Lục Vân. Lục Vân có chút ngượng ngùng, cúi đầu nói: “Tỳ nữ rất mệt mỏi, muốn đi nghỉ ngơi một chút.” Cao Ngọc Đình gật đầu đáp ứng.
Lục Vân đi tới phòng của lão phu nhân, lão phu nhân kéo tay Lục Vân nói: “Cả nhà ta đều rất cảm kích cháu. Chỉ là ta không rõ, tại sao cháu mang tuyệt kỹ, lại không trở về nhà báo thù?”
Lục Vân nói: “Lão phu nhân cưu mang cháu, ân đức ấy, cháu suốt đời không quên! Hôm nay có thể có cơ hội báo đáp, cũng coi như xong tâm nguyện của cháu. Cháu tuy rằng bị mẹ kế bức bách ngược đãi, mà trốn khỏi nhà, nhưng nếu như không phải như vậy, cháu cùng lắm cũng chỉ làm vợ nông dân, sẽ không học được tài nghệ một thân này. Nghĩ đến, cháu cũng nên tạ ơn mẹ kế!”
Úc lão phu nhân thở dài nói: “Xem ra cháu là một cô gái rất không tầm thường!”
Bà lại muốn Lục Vân làm cháu dâu của mình. Lục Vân nói: “Cháu đã lộ thân phận, không thể tiếp tục ở lại nhà lão phu nhân”.
Cô nói tiếp: “Nơi đây không lâu sau sẽ có nguy hiểm, xin lão phu nhân cảnh giác!”
Lão phu nhân giật mình nói: “Thế thì phải làm sao?”
Lục Vân cúi đầu suy nghĩ một chút nói: “Xin lão phu nhân gọi tiểu thư tới!”
Chỉ chốc lát sau, tiểu thư đã tới trước mặt lão phu nhân. Lục Vân nói với tiểu thư: “Khi nguy hiểm tới, cần nhờ tiểu thư nỗ lực một phen.”
Tiểu thư hỏi: “Ta nên làm thế nào?”
Lục Vân cởi từ ngón tay ra một vòng bi sắt, giao cho cô nói: “Tiểu thư ném nó từ xa là được rồi.”
Tiểu thư nhìn vòng bi, thấy nhấp nháy ánh sáng, rồi lại hỏi: “Cô bây giờ định thế nào?”
Lục Vân ngẩng mặt thở dài, cúi đầu nói: “Chân trời góc biển!”
Sáng sớm hôm sau, Lục Vân quả nhiên không thấy đâu nữa.
Lục Vân ngẩng mặt thở dài, cúi đầu nói: “Chân trời góc biển!” (Tranh Dữu Tử – Epoch Times)Hơn một tháng sau, Cao Ngọc Đình sau ngày làm việc thì cùng đồng liêu uống rượu. Giữa buổi ông lại nhắc tới Lục Vân, mọi người đều nói cô là một hiệp khách, không khỏi tỏ ra kính phục và tiếc nuối.
Tiệc rượu xong, Cao Ngọc Đình trở về phủ, rửa mặt xong thì lên giường nằm. Đến nửa đêm, quả nhiên có một đám cướp leo tường đột nhập Cao phủ. Bọn chúng tay cầm khoái đao, đầu đeo mặt nạ, tổng cộng hơn 40 tên.
Cao Ngọc Đình nghe phía bên ngoài có tiếng chân hỗn loạn, biết có sự biến. Ông lặng lẽ đánh thức người nhà, muốn họ trốn trên lầu. Chỉ chốc lát sau, đám cướp sau một hồi lùng sục chung quanh không thấy người, định lên lầu tìm kiếm.
Tiểu thư nói với Cao Ngọc Đình: “Lục Vân từng dặn con dùng vòng bi sắt, để tránh kiếp nạn. Hiện tại chính là đến lúc rồi.”
Đoạn, đi tới phía cửa sổ, đem vòng bi sắt ném xuống đám cướp dưới nhà. Chỉ thấy vòng bi sắt hóa thành một chùm lửa, ném về phía đám cướp. Đám cướp thất thần đứng yên không thể động đậy.
Cao Ngọc Đình lúc này mới hô to: “Bắt cướp!”
Không lâu sau, người hầu, vệ binh ở bên ngoài đều ùa vào, dễ dàng tóm gọn đám cướp.
Hôm sau, Cao Ngọc Đình thăng đường thẩm vấn, hỏi đám cướp: “Đám tặc tử các ngươi, lúc tới thì hùng hùng hổ hổ, vậy mà sao lại dễ dàng thúc thủ chịu trói?”
Đám cướp trả lời: “Chúng tôi đang muốn lên lầu, chỉ cảm thấy một luồng ánh sáng, thân thể bị định lại tại nơi đó, cho nên mới bị bắt”.
Thẩm vấn xong, đám cướp bị giam vào tử ngục, chờ hết mùa thu thì chém.
Vài năm sau, Cao Ngọc Đình từ quan, trên đường hồi hương đi qua một ngọn núi hoang vắng, chỉ thấy xa xa đi tới hai người, một nam một nữ. Người nam chân thậm thọt một chút, người nữ vóc dáng nhỏ nhắn xinh xắn. Đi tới gần bên, cô gái cúi người vấn an Cao Ngọc Đình. Cao Ngọc Đình nhìn kỹ lại, hóa ra cô gái là Lục Vân, khiến không khỏi mừng rỡ.
Lục Vân nói: “Cháu đã có phu quân”.
Vừa nói vừa chỉ vào người nam chân thọt. Cô lại hỏi: “Chẳng hay lão phu nhân ra sao? Tiểu thư có bình an không?”
Cao Ngọc Đình nói cho cô biết, lão phu nhân đã qua đời, tiểu thư cũng đã đi lấy chồng rồi. Lục Vân thở dài nói: “Phía trước tuy rằng hoang vắng, nhưng cháu đã thay ngài trừ bỏ nguy hiểm, ngài có thể yên tâm đi được!”
Rồi lại hỏi thăm lão phu nhân chôn cất ở đâu. Thoáng sau đã không thấy tăm hơi.
Từ đó về sau, trước mộ lão phu nhân hàng năm đều có đồ cúng. Cao Ngọc Đình biết là Lục Vân đã tới, nhưng chưa từng gặp lại cô.
Quả là:
Đất trời có chính nghĩa, xuất sinh nữ anh hùng
Học một thân võ nghệ, xuất sắc tựa thần ưng
Trừ ác thật lợi hại, trừ nạn báo đại ân
Ôm giữ chí hồng hộc, nhu mì nữ nhi tâm
Trên giang hồ hành hiệp, tế thế lại cứu dân
Hàng năm tế chủ mẫu, tâm niệm tấm chân tình
(Theo“Dạ vũ thu đăng lục”, 1877, của Tuyên Đỉnh, đời Thanh)
Theo Trần Tất Khiêm – Epochtimes
Hữu Đức biên dịch