Cơ duyên gặp gỡ
Chuyện kể rằng vào thời nhà Đường, tể tướng Vương Doãn sinh được một người con gái tên là Vương Bảo Xuyến. Bảo Xuyến tuổi vừa đôi tám, duyên dáng yêu kiều, dung mạo như hoa như ngọc. Có vị thầy toán mệnh xem bát tự cho Bảo Xuyến đã nói rằng cô có mệnh cách cao quý, sau này địa vị sẽ vượt qua cả mẫu thân. Vương tể tướng nghe vậy thì vô cùng hân hoan vui sướng, trong tâm thầm nghĩ: Ta làm tể tướng đương triều, con gái ta sau này có địa vị cao hơn cả tướng phủ phu nhân thì chẳng phải chính là vương phi hay hoàng hậu rồi sao? Càng nghĩ, ông lại càng kỳ vọng vào cô con gái lá ngọc cành vàng của mình.
Bảo Xuyến lớn lên hoa nhường nguyệt thẹn, quốc sắc thiên hương, chẳng mấy chốc tiếng thơm đã lan truyền khắp vùng, người tới cầu hôn nườm nượp không dứt. Vương Doãn bèn đăng đèn kết hoa, trên lầu cao cho ái nữ ném tú cầu kén rể. Rất nhiều vương tôn quý tộc và con nhà quyền quý trong kinh thành lũ lượt kéo đến, ai cũng muốn được diện kiến dung nhan xinh đẹp của tiểu thư, ước ao trở thành chàng rể của Vương phủ.
Vương Bảo Xuyến trên lầu các vọng nhìn ra xa, lọt vào mắt xanh của nàng là một chàng trai trẻ khôi ngô tuấn tú, khí vũ hiên ngang, thần thái hào sảng bất phàm. Bảo Xuyến thuận lòng ném tú cầu về phía chàng, đám đông xung quanh ồ lên một tiếng rồi hò reo chúc mừng tân lang. Chàng trai may mắn ấy tên là Tiết Nhân Quý, trong câu chuyện lưu truyền trong dân gian gọi là Tiết Bình Quý.
Tể tướng Vương Doãn thấy người này thân mặc áo vải bình dân, hoàn toàn không giống như con em quý tộc thì vô cùng tức giận. Ông nghĩ: Con gái ta là tiểu thư khuê các nơi Vương phủ, sao có thể hạ mình gả cho kẻ thường dân áo vải đây?
Thấy cha có ý muốn hủy hôn, Bảo Xuyến liền thưa rằng: “Hôm nay nhà ta ném tú cầu kén rể khắp cả thành đều biết, ai cũng mở mắt dõi theo chăm chú. Trái tú cầu trúng người chàng, phải chăng chính là Thiên ý? Nếu chúng ta nuốt lời, chuyện này truyền ra ngoài chẳng phải thiên hạ sẽ cười chê rằng nhà chúng ta chê nghèo hám giàu hay sao? Con mong cha nghĩ lại. Nữ nhi không sợ bần cùng, nguyện gả cho Tiết lang, thỉnh xin phụ thân tác thành cho”.
Vương Doãn nghe xong lại càng nổi cơn thịnh nộ, ông nghĩ: Con gái ngốc, vì sao vinh hoa phú quý không muốn lại muốn sống bần cùng? Còn gã tiểu tử kia, ếch nhái mà đòi sánh với thiên nga! Càng nghĩ càng bực tức, vì không ngăn được con gái ông bèn đuổi nàng ra khỏi nhà.
18 năm chờ đợi
Sau lễ thành thân đơn sơ, Vương Bảo Xuyến và Tiết Nhân Quý sống trong một hang động bên sườn núi ở ngoại thành, tuy rằng mỗi ngày đều thanh bần đạm bạc nhưng phu thê lại vô cùng ân ái.
Bảo Xuyến biết chồng tinh thông võ nghệ, có chí hướng cao xa, bèn khích lệ chàng lên kinh thành ứng tuyển, không cô phụ những gì học được lúc bình sinh. Tiết Nhân Quý không sợ chinh chiến trên sa trường, chỉ canh cánh một điều rằng nếu anh đi rồi thì thê tử phải một mình cô đơn vò võ. Bảo Xuyến hiểu đại nghĩa, không muốn chồng vì mình mà lỡ mất tiền đồ, bỏ lỡ cơ hội thực hiện lý tưởng hoài bão, do đó nàng liên tục khích lệ chồng. Cuối cùng Tiết Nhân Quý cũng thuận lòng, quyết định lên kinh ứng thí. Ngày chia tay hai vợ chồng lưu luyến bịn rịn không nói nên lời, gặp đã khó biệt ly càng khó…
Tiết Nhân Quý kiêu dũng thiện chiến, lập được nhiều chiến công hiển hách. Khi anh đang rong ruổi trên sa trường thì cùng lúc ấy, Bảo Xuyến ở lại một mình trong hang động lạnh lẽo. Những ngày đầu nàng còn nhận được tin tức của chồng, nhưng sau đó chiến tranh loạn lạc, Tiết Nhân Quý cũng bặt vô âm tín, một lần ra đi là biền biệt suốt 18 năm trời.
Thời cổ đại nam chủ ngoại, nữ chủ nội, Bảo Xuyến còn lại một mình không còn chỗ dựa, nàng phải làm một số việc nữ công để trang trải cuộc sống. Có những lúc trong nhà không còn gì nàng phải đào rau dại ăn qua ngày. Mùa đông tuyết rơi trắng xóa, gió bắc gào rít, nàng ăn đói mặc rét, một mình đơn độc vật lộn để duy trì sự sống. Chờ đợi trong mỏi mòn đằng đẵng, người bình thường có thể bỏ cuộc nhưng Vương Bảo Xuyến lại giữ vững niềm tin: Tiết lang nhất định sẽ trở về!
Một ngày, Vương tể tướng cùng phu nhân đến thăm Bảo Xuyến. Phu nhân gặp lại con gái sau nhiều năm xa cách, thấy nàng từng là tiểu thư quyền quý mà ngày hôm nay lại ra nông nỗi này, phải chịu đói chịu lạnh, bà bất giác xót xa rơi lệ. “Con gái, hãy theo cha mẹ về nhà, thôi đừng đợi chờ nữa, cha mẹ sẽ chọn cho con đấng lang quân xứng đáng, sống khá giả hơn tiểu tử nghèo này nghìn vạn lần, rồi con sẽ được nở mày nở mặt”… Nhưng Bảo Xuyến một mực lắc đầu cự tuyệt, nàng vẫn kiên trì chờ đợi.
Lần khác có công tử nhà giàu biết được hoàn cảnh của nàng, liền nói: “Nàng hà tất phải chịu khổ nhường này, chẳng thà theo ta về làm thê thiếp, rồi nàng sẽ có những ngày tươi đẹp”. Nhưng Bảo Xuyến chẳng thèm đoái hoài, vẫn giữ trọn lời thề trung trinh với Tiết lang, một dạ không hai lòng.
Cứ như thế, Bảo Xuyến cô độc lẻ loi trải qua từng vòng, lại từng vòng xuân hạ thu đông.
Giữ trọn lời thề, mừng vui đoàn tụ
Sau 18 năm, Tiết Nhân Quý cuối cùng cũng công thành danh toại, áo gấm về quê. Chàng được phong tước Vương gia, trong trướng phủ người người ra vào tấp nập. Trong lúc tâm tình ngổn ngang trăm mối, chàng mũ mão chỉnh tề chỉ muốn biến thành cơn gió bay về nghênh đón thê tử của mình.
Hôm ấy tuyết bay lả tả, chàng trai nghèo áo vải năm xưa nay đã thành bậc đại tướng quân hiên ngang hùng dũng. Thời gian có thể khiến tóc đen thêm bạc, nhưng không thể làm bạc bẽo lòng người. Vương Bảo Xuyến cuối cùng cũng đợi được đến ngày lang quân trở về. Nàng tựa hồ muốn nói rất nhiều điều nhưng lại sững sờ không thốt nên lời, chỉ thấy khóe mắt lấp lánh giọt lệ vui mừng ngày đoàn tụ.
Vương Bảo Xuyến cuối cùng cũng đợi được đến ngày lang quân trở về. (Tranh Blew Hsiao – Epoch Times)Cho đến tận hôm nay, gần tháp Đại Nhạn ở thành Tây An, tỉnh Thiểm Tây vẫn còn một di chỉ gọi là Hàn Diêu (nhà hang bần hàn). Người dân trong vùng còn xây dựng Công viên Di tích Hàn Diêu để kỷ niệm câu chuyện đẹp này.
Câu chuyện trên được lưu truyền trong dân gian, về sau được cải biên thành hý kịch rồi chuyển thể thành phim truyền hình, lưu truyền qua các thế hệ. Năm 2018, Đoàn Nghệ thuật Shen Yun ở New York đã triển hiện nội hàm của câu chuyện này thông qua vở vũ kịch “Hàn diêu” làm chấn động lòng người.
Cảm ngộ
Vương Bảo Xuyến là hiện thân của mỹ đức truyền thống như kiên nhẫn, vị tha, trung trinh, dũng cảm, v.v. Rất nhiều người đều cảm động trước tình yêu son sắt, sự hy sinh thầm lặng suốt 18 năm của nàng. Vậy điều gì đã nâng đỡ để nàng có thể một mình bước qua 18 năm đằng đẵng ấy?
Thứ nhất, Vương Bảo Xuyến tin vào an bài của vận mệnh.
Nàng xem trọng nhân phẩm và tài năng của Tiết Nhân Quý, cho dù chàng mang thân phận nghèo hèn, địa vị thấp kém, nhưng nàng luôn tin rằng đó là an bài của số phận. Vì tin vào Thiên ý nên mới không ngại khổ, không sợ hãi bước ra từ hào môn quyền quý để đến nơi không xu dính túi, nghèo xác nghèo xơ, cũng không ngần ngại bỏ lại cẩm y ngọc thực để cầm dao đào rau dại sống qua ngày. Cuộc sống dẫu khổ cực đến mấy thì trong lòng nàng vẫn không oán không hận.
Trong xã hội hiện đại, rất nhiều người than rằng vận mệnh bất công, họ không muốn chấp nhận người bạn đời bên cạnh mình: Vì sao anh lại đối xử với tôi như thế, tôi là người tốt thế này sao lại xúi quẩy gặp phải anh? Bởi vì không chấp nhận nên mới xem thường đối phương, bởi vì không tin vận mệnh nên mới làm tổn thương người khác, bởi vì cho rằng cuộc sống bất công nên mới ôm hận trong lòng. Những điều này tích lũy từng chút từng chút một, cuối cùng sẽ có một ngày bộc phát ra ngoài.
Cho dù bạn nguyện ý hay không, thì họ vẫn là người bạn đã chọn, phải không? Văn hóa truyền thống giảng nhân quả, rất nhiều người chỉ chú ý tới “quả” nên mới than thở rằng cuộc đời bất công. Nhưng cổ nhân lại đặt tâm vào “nhân”, cho rằng đức là gốc, tiền tài chỉ là ngọn, tài phú hay vận khí của một người đều do phúc đức mà thành. Nếu không có phúc khí, thì nên tu dưỡng phẩm đức của bản thân, như thế mới có thể gặp được hảo vận.
Cổ ngữ có câu: “Thiên bạc ngã dĩ phúc, ngô hậu ngô đức dĩ nhạ chi”, nghĩa là: Trời bạc cái phúc của ta, vậy ta sẽ làm dày cái đức để đón rước phúc đến. Cho dù Thượng thiên không ban cho ta nhiều phúc phận thì hãy cứ nhẫn nại tu dưỡng đức hạnh của bản thân mình.
Thứ hai, Vương Bảo Xuyến “tiên tha, hậu ngã”, vì không tư lợi nên mới không thấy khổ.
Rất nhiều người nghĩ rằng: Một mình cô quạnh lẻ loi trong hang động suốt 18 năm thì có đáng hay không? Kỳ thực, Bảo Xuyến chấp nhận ở lại một mình là vì nàng hoàn toàn quên bản thân, chỉ mong chồng sớm có ngày vinh hiển. Nàng không vì chút hạnh phúc nhỏ nhoi mà ích kỷ giữ lại chàng bên mình, thay vào đó lại khích lệ chàng thực hiện hoài bão, không bị ràng buộc bởi tình cảm nữ nhi.
Vương Bảo Xuyến là hiện thân của phẩm cách vĩ đại của phụ nữ truyền thống: vô tư vô ngã, suy nghĩ trong tâm nàng không phải vì bản thân mà là vì đối phương. Bảo Xuyến xem ra là cô đơn, nhưng kỳ thực hoàn toàn không cô độc, bởi vì trong tâm nàng luôn có một người sống mãi. Nàng vì chàng mà nàng giấu kín những hỷ nộ ai lạc, cho dù gió thổi mưa rơi, nóng nực lạnh buốt, thì hết thảy mọi thống khổ đều có giá trị, bởi vì trong tâm luôn sống vì người khác.
Trong xã hội hiện đại, người ta cảm thấy khổ vì họ chỉ nghĩ đến bản thân. Rất nhiều thiếu nữ mơ làm công chúa, chờ đợi bạch mã hoàng tử đến, mơ mộng rằng chàng sẽ vì nàng mà che chắn hết thảy mưa gió thế gian, xua tan mọi phiền não rắc rối, rồi hoàng tử và công chúa sẽ sống hạnh phúc đến cuối đời. Nhưng khi kết hôn rồi họ mới phát hiện lý tưởng màu hồng nhưng thực tế lại nghiệt ngã. Mọi cuộc hôn nhân đều không như mộng tưởng.
Khi còn là thiếu nữ họ được cha mẹ nâng niu như viên ngọc minh châu, nhưng khi làm vợ họ lại vì chăm lo cho gia đình mà phải đi giặt giũ nấu cơm, làm mọi việc trong nhà, vừa chăm sóc cha mẹ hai bên lại còn phải dạy dỗ con cái, v.v. Đôi khi, nửa kia sẽ không giúp họ tránh mưa tránh gió mà còn trở thành cơn cuồng phong, có lúc hành hung, có lúc nạt nộ, lại có lúc hùa theo mẹ chồng trách móc vợ… Rất nhiều cô gái từ một nàng công chúa yêu hãnh bỗng chốc biến thành Lọ Lem nuốt hận vào lòng.
Vương Bảo Xuyến từ thiên kim tiểu thư đến người vợ bần hàn tay trắng, vì sao vẫn sẵn lòng chấp nhận gian khổ? Ấy là vì nàng luôn nghĩ cho người khác, lo lắng cho người khác, còn chúng ta lại chỉ nghĩ đến bản thân mình.
Thứ ba, Vương Bảo Xuyến vô cùng kiên định, lòng kiên định có sức mạnh xẻ núi lấp sông.
Khi cha mẹ thuyết phục, khi vị công tử nhà giàu tìm đến, Vương Bảo Xuyến đều cự tuyệt. Trong hoàn cảnh khốn khó ấy, có thể giữ vững tới mức 18 năm kiên trì không thay đổi chính là điều khiến người ta kính phục. Ấy chính là: “Sơn vô lăng, thiên địa hợp, nãi cảm dữ quân tuyệt” (Khi nào núi không còn đất, trời đất hợp làm một thì thiếp mới dám rời xa chàng).
Trong bài “Khổng Tước Đông Nam Phi” cũng có câu: “Quân đương tác bàn thạch, thiếp đương tác bồ vĩ, bồ vĩ nhận như ti, bàn thạch vô chuyển di”, nghĩa là: Chàng vững như đá tảng, thân thiếp tựa cỏ lau, cỏ như tơ dai dẻo, đá tảng vững bền lâu. Câu nói ấy cũng là minh họa cho tấm lòng sắt son của Bảo Xuyến.
Những lời thề non hẹn biển trong tình yêu khiến người ta cảm động, nhưng chỉ khi thực sự chìm nổi trong ba đào, nếm trải hiện thực phũ phàng mà vẫn có thể cự tuyệt mọi cám dỗ để kiên định đi tiếp… thì mới khiến lòng người bội phục. Chính vì nàng trung trinh son sắt, cam tâm đi qua gian nan khốn khó, nên câu chuyện của nàng mới trở nên đáng quý, được hậu thế lưu truyền khắp thiên thu.
Theo Nhã Lan – Epoch Times
Minh Tâm biên dịch