Last Updated on 29/01/2026 by David Bui
Vào ngày 20/1, Trương Hựu Hiệp (Zhang Youxia) và Lưu Chấn Lập (Liu Zhenli) — hai trong số những nhà lãnh đạo quân sự cấp cao nhất của Trung Quốc — đã vắng mặt tại buổi khai mạc lớp học tập dành cho các quan chức cấp tỉnh và bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Trương là Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương (CMC) và là thành viên của Bộ Chính trị, cơ quan quyết định tối cao của ĐCSTQ. Lưu là thành viên CMC và là Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp của CMC.
Bốn ngày sau khi họ vắng mặt, Bộ Quốc phòng ĐCSTQ thông báo rằng cả hai đang bị điều tra vì “vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng”. Động thái nhanh chóng này đã phá vỡ thông lệ thường thấy của ĐCSTQ là giữ bí mật về số phận của các quan chức cao cấp bị biến mất trong thời gian dài. Diễn ra vào đầu năm mới, sự việc này cũng bất ngờ đập tan thế bế tắc chính trị mà Trung Nam Hải đang nỗ lực duy trì.
Trương, người được tin là nằm trong số rất ít người có khả năng thách thức nhà lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình, đang chuẩn bị một đợt gây sức ép khác chống lại ông Tập trước thềm “Lưỡng hội” — các cuộc họp chính trị quan trọng nhất của ĐCSTQ — dự kiến diễn ra vào ngày 5/3. Thay vào đó, họ đã bị tấn công trước và bị hạ bệ.
Cuộc đấu tranh quyền lực leo thang giữa ông Tập và các đối thủ trong quân đội
Vào ngày 17/10/2025, Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã thông báo thanh trừng 9 nhân vật quân sự cao cấp — bao gồm Phó Chủ tịch CMC Hà Vệ Đông và nguyên Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị CMC Miêu Hoa, những người được cho là đồng minh của ông Tập trong quân đội. Thông báo này được đưa ra chỉ ba ngày trước Hội nghị Trung ương 4 khóa 20 của ĐCSTQ, được tổ chức từ ngày 20 đến 23/10 năm ngoái.
Đây là một nỗ lực thách thức thất bại của các đối thủ của ông Tập trong quân đội, bởi ông Tập không hề mất đi bất kỳ vị trí hay chức danh quân sự nào. Sau cuộc thanh trừng, Quân ủy Trung ương vốn có 7 thành viên nay chỉ còn lại 2 thành viên đương chức: ông Tập với tư cách Chủ tịch CMC và Phó Chủ tịch CMC mới được thăng chức Trương Thăng Dân.
Việc thăng chức cho Trương Thăng Dân lên làm Phó Chủ tịch CMC được coi là một chiến thắng tạm thời của ông Tập, vì Trương được coi là thành viên của “Thiểm Tây bang” và là người ủng hộ ông Tập trong quân đội. Tuy nhiên, ông ta không trở thành ủy viên Bộ Chính trị như người tiền nhiệm Hà Vệ Đông.
Thế bế tắc chính trị này cho thấy một cuộc đấu tranh khốc liệt sắp tới giữa các phe phái trong đảng và quân đội của ĐCSTQ, điều không còn có thể che giấu được nữa.
Việc phơi bày công khai sự chia rẽ nội bộ báo hiệu rằng nỗ lực duy trì sự tồn tại của ĐCSTQ đang suy yếu — và chế độ đang bước vào giai đoạn cuối.
Trương và Lưu: Hiện đang nằm trong tay ai?
Một bản tin gần đây của Vision Times tuyên bố rằng Thái Kỳ đã dẫn đầu cuộc điều tra Trương Hựu Hiệp. Nếu đúng, điều này sẽ đánh dấu một sự vi phạm hoàn toàn các quy tắc nội bộ của ĐCSTQ, với việc các phe phái phi quân sự can thiệp cưỡng bức vào công việc của Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA).
Trong các trường hợp trước đây liên quan đến Hà Vệ Đông và Miêu Hoa, các thông báo nêu rõ cuộc điều tra do Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật của CMC thực hiện — chứ không phải Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương dân sự. Tuy nhiên lần này, thông báo của Bộ Quốc phòng về cuộc điều tra đối với Trương và Lưu không hề đề cập đến sự phê duyệt của CMC, đặt ra câu hỏi liệu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật CMC có thực sự nắm quyền kiểm soát hay không.
Nếu Cục Cảnh vệ Trung ương, Bộ Công an, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương hoặc thậm chí các cơ quan an ninh quốc gia đã bắt giữ hai sĩ quan quân đội cao cấp này, thì việc bàn giao họ cho Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật CMC là rất khó xảy ra, vì hai vị tướng này có những người ủng hộ riêng trong quân đội.
Nếu ông Tập phải dựa vào các lực lượng phi quân sự cho cuộc phản công quyết liệt này để giành lại quyền kiểm soát quân đội, thì đó sẽ là một sự thừa nhận rằng ông thiếu những nhân vật đáng tin cậy ngay trong lòng PLA.
Về mặt tác chiến, cực kỳ khó để người ngoài có thể bắt giữ các lãnh đạo quân sự cấp cao như Trương và Lưu, những người được bảo vệ nghiêm ngặt. Lực lượng bảo vệ cá nhân của họ sẽ không dễ dàng đầu hàng. Tuy nhiên, khi tham dự các cuộc họp hoặc sự kiện trung ương — chẳng hạn như lớp học tập cấp tỉnh-bộ ngày 20/1 — họ bước vào phạm vi quản lý của Cục Cảnh vệ Trung ương và có thể bị bắt giữ bởi các nhân viên phi quân sự.
Nếu Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập vẫn bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật CMC giam giữ, Trương Thăng Dân có lẽ sẽ tiếp tục giám sát các trường hợp này như những công việc nội bộ quân đội. Các bước tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc Trương Thăng Dân chỉ tuân theo lệnh của ông Tập hay nhận được các chỉ thị mâu thuẫn.
Một khả năng khác: sự biến mất của Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập không phải do phe của ông Tập dàn dựng mà do các nguyên lão ĐCSTQ đang tuyệt vọng. Nếu Trương và Lưu đang lên kế hoạch cho một thách thức hoặc cuộc đối đầu khác tại kỳ Lưỡng hội sắp tới và đã thông báo trước cho các bậc lão thành của đảng, các nguyên lão — ưu tiên sự tồn tại của chế độ — có thể đã hành động để giam giữ họ nhằm ngăn chặn sự hỗn loạn, tránh tình trạng quân đội, hay “cây súng”, kiểm soát đảng. Một liên minh tạm thời như vậy giữa các tướng lĩnh (như Trương và Lưu) và các nguyên lão sau đó sẽ tan rã. Điều này có thể giải thích tại sao thông báo của Bộ Quốc phòng chỉ đề cập đến “Trung ương Đảng” và bỏ qua bất kỳ đề cập nào đến Quân ủy Trung ương.
Hồi kết sẽ diễn ra như thế nào?
Thế bế tắc chính trị tại Hội nghị Trung ương 4 vào tháng 10/2025 đã đẩy chế độ vào ngõ cụt. Ba tháng sau, Quân ủy Trung ương từ 7 thành viên thu hẹp xuống còn 2, biến việc quản trị PLA thành một bãi chiến trường đổ nát — và có tiềm năng là sự khởi đầu của giai đoạn cuối cho toàn bộ chế độ. Cường độ của cuộc đấu tranh quyền lực đã vượt xa kỳ vọng của bên ngoài.
Nếu đây là một cuộc phản công do phe ông Tập dàn dựng, nó trông giống như một nỗ lực tuyệt vọng cuối cùng để tự cứu mình khi vị thế của họ đã lung lay. Việc liệu họ có thực sự giành lại được quyền kiểm soát quân đội hay không vẫn còn rất xa vời. Hầu như tất cả các vị tướng mà ông Tập đích thân thăng chức lên cấp cao đều đã bị quét sạch. Việc ép các trung tướng cấp trung lên thay thế các vị trí trống sẽ không đảm bảo lòng trung thành — đặc biệt là khi chính những người đó chứng kiến những người tiền nhiệm của mình lần lượt ngã xuống. Không ai có khả năng cam kết lòng trung thành thực sự trong những hoàn cảnh như vậy.
Nếu phe của ông Tập thành công trong đợt phản công này và nhắm mục tiêu không chỉ vào các nhân vật quân sự mà còn cả các nguyên lão của đảng — đặc biệt là những người thuộc phe Đoàn Thanh niên của Hồ Cẩm Đào — thì sự đổ máu thực sự có thể mới chỉ bắt đầu. Ngay cả khi nhóm của ông Tập không trực tiếp đứng sau các cuộc điều tra này, họ gần như chắc chắn sẽ nắm bắt thời cơ để lật ngược tình thế. Các nguyên lão sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đáp trả, và sự hỗn loạn chính trị ở Bắc Kinh là không thể tránh khỏi. Cuối cùng, vẫn chưa rõ ai sẽ thành công trong cuộc chiến giành quyền lực — và sự không chắc chắn đó chỉ ra một hồi kết chính trị hỗn loạn, mất kiểm soát mà không ai có thể kiềm tỏa.
Vào đầu năm 2026, với việc nội chiến khốc liệt của ĐCSTQ đang nhanh chóng tràn ra công khai, có lý do để kỳ vọng rằng sự đổ vỡ chính trị này sẽ đẩy nhanh sự sụp đổ của “triều đại đỏ” sớm hơn nhiều so với dự kiến.
Nguồn: The Epoch Times