Vì sao Trung Quốc lại bắt Trần Chí trước khi Hoa Kỳ kịp ra tay

Last Updated on 26/01/2026 by Nguyễn Sơn

Việc bàn giao đột ngột Trần Chí cho thấy ĐCSTQ đã hành động khẩn cấp để ngăn nhân vật này rơi vào tay cơ quan giam giữ nước ngoài.

Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc đã phát sóng đoạn phim vào ngày 8 tháng 1 cho thấy cảnh cảnh sát vũ trang áp giải Trần Chí (Chen Zhi) đi giam giữ sau khi Campuchia dẫn độ ông ta về Trung Quốc một ngày trước đó.

Trần Chí, người sáng lập kiêm chủ tịch của Prince Holding Group (Tập đoàn Prince) có trụ sở tại Campuchia, đã bị Hoa Kỳ truy tố vào tháng 10 năm 2025. Các công tố viên Hoa Kỳ cáo buộc rằng tập đoàn của ông là bình phong cho các kế hoạch gian lận trực tuyến và hoạt động rửa tiền trị giá hàng tỷ đô la.

“Trần là một tài sản của ĐCSTQ,” một cựu đặc vụ Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), người từng làm việc tại Tập đoàn Prince, đã trốn sang Úc và hiện sử dụng bí danh “Eric” vì lo sợ bị nhà chức trách trả thù, cáo buộc.

“Tập đoàn Prince không phải là một tập đoàn kinh doanh bình thường, mà là một trong những đại lý quan trọng nhất của Bắc Kinh tại Campuchia và trên khắp Đông Nam Á,” Eric nói với The Epoch Times.

“Một khi Trần ở Trung Quốc, bất kể ông ta bị xử lý thế nào, ít nhất [ĐCSTQ] không phải lo lắng về việc ông ta bị Hoa Kỳ bắt giữ vào một ngày nào đó.”

Việc hồi hương đột ngột của Trần cho thấy ĐCSTQ đã hành động khẩn cấp để ngăn ông ta rơi vào tay nước ngoài sau khi quân đội Hoa Kỳ bắt giữ lãnh đạo Nicolás Maduro khỏi Venezuela vào ngày 3 tháng 1, Lai Kiến Bình (Lai Jianping), một cựu luật sư Bắc Kinh và học giả độc lập, cho biết.

Ông cho rằng việc quân đội Hoa Kỳ bắt giữ thành công Maduro có thể mang lại cho Washington đòn bẩy để gây áp lực lên các chính phủ như Campuchia nhằm bàn giao những cá nhân bị Hoa Kỳ truy nã mà không cần can thiệp quân sự từ xa.

“Trần là một tài sản quan trọng của ĐCSTQ,” ông nói và lưu ý rằng Hoa Kỳ, Anh, Trung Quốc, Thái Lan và các quốc gia khác đều muốn bắt giữ ông ta.

“Ông ấy là một nhân vật cực kỳ nhạy cảm,” ông Lai nói. “Ai nắm giữ ông ta sẽ tạo ra sự khác biệt lớn.”

Campuchia đã mô tả việc dẫn độ Trần và hai nghi phạm khác là sự hợp tác song phương chống tội phạm xuyên quốc gia, nói rằng việc này được thực hiện theo yêu cầu của các cơ quan chức năng Trung Quốc liên quan sau nhiều tháng điều tra chung.

Và mặc dù Hoa Kỳ không có hiệp định dẫn độ với Campuchia, nhưng thái độ công khai thận trọng của Bắc Kinh — như việc các phương tiện truyền thông lớn của nhà nước đưa tin hạn chế và sự im lặng từ Bộ Ngoại giao — đã làm dấy lên suy đoán rằng Trần là một nhân vật nhạy cảm về chính trị và Trung Quốc không muốn ông ta rơi vào tay Hoa Kỳ.

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ở Bắc Kinh vào ngày 8 tháng 1, một phóng viên đã hỏi về việc hồi hương của Trần. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh không xác nhận vụ việc, nói rằng “các cơ quan có thẩm quyền” sẽ công bố thông tin và phóng viên nên “chờ xem”.

Bộ Ngoại giao và các cơ quan an ninh công cộng của Trung Quốc đã không phản hồi các câu hỏi của giới truyền thông.

Các cơ quan truyền thông nhà nước lớn nhất của Trung Quốc — CCTV, Nhân dân Nhật báo và Tân Hoa Xã — đã không đưa tin về việc hồi hương của Trần cho đến gần 5 giờ chiều ngày 8 tháng 1, khoảng một ngày sau khi Campuchia cho biết việc này đã diễn ra.

Bên trong Trung Quốc, tin tức về Trần rất thưa thớt và bị kiểm soát chặt chẽ. Chính quyền Trung Quốc không công khai cung cấp thêm chi tiết ngoài nhận xét của bà Mao và các cuộc thảo luận trực tuyến về trường hợp của Trần trên mạng xã hội Trung Quốc phần lớn đã bị các nền tảng xóa bỏ, khiến nhiều cư dân mạng cáo buộc ĐCSTQ đang che chở cho Trần và ngăn cản thảo luận công khai.

Trung Quốc chưa công khai công bố các cáo buộc chính thức đối với Trần Chí.

Hoa Kỳ truy tố, thu giữ tài sản

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ) đã truy tố Trần tại New York về tội gian lận chuyển tiền và âm mưu rửa tiền vào tháng 10 năm 2025.

“Để thực hiện các kế hoạch, Trần và các đồng phạm đã điều hành Tập đoàn Prince xây dựng và vận hành các khu phức hợp lừa đảo lao động cưỡng bức trên khắp Campuchia, trong đó công nhân bị ép buộc thực hiện các vụ lừa đảo với số lượng lớn,” bản cáo trạng nêu rõ.

Các công tố viên cáo buộc mạng lưới của ông có liên quan đến gian lận trực tuyến quy mô công nghiệp, bao gồm việc sử dụng các kế hoạch “mổ lợn” (pig-butchering).

Các kế hoạch mổ lợn là những vụ lừa đảo dài hạn tinh vi thường liên quan đến gian lận tình cảm hoặc tình bạn, trong đó những kẻ lừa đảo dành nhiều tuần hoặc nhiều tháng để xây dựng lòng tin trực tuyến trước khi gây áp lực buộc nạn nhân đổ những khoản tiền lớn vào các khoản đầu tư giả — rồi sau đó chiếm đoạt tất cả.

“Các kế hoạch này đã dẫn đến thiệt hại hàng tỷ đô la cho các nạn nhân ở Hoa Kỳ và trên toàn thế giới,” bản cáo trạng cho biết.

DOJ cũng đã tiến hành thu giữ hơn 127.000 Bitcoin liên quan đến Trần — trị giá khoảng 15 tỷ đô la vào thời điểm đó — trong khi nhiều khu vực tài phán, bao gồm Hoa Kỳ, Anh, Singapore, Thái Lan, Đài Loan và Hồng Kông, đã đóng băng hoặc thu giữ các tài sản liên quan đến ông ta.

“Trần và các đồng phạm đã sử dụng ảnh hưởng chính trị của họ ở nhiều quốc gia để bảo vệ doanh nghiệp tội phạm của mình và hối lộ các quan chức công quyền nước ngoài để tránh bị cơ quan thực thi pháp luật can thiệp,” bản cáo trạng nêu rõ.

Tập đoàn Prince đã không phản hồi yêu cầu bình luận. Vào ngày 11 tháng 11 năm 2025, tổ chức này đã phủ nhận các cáo buộc và gọi các tội danh là “vô căn cứ”.

Hai ngày trước đó, Trung tâm Phản ứng Khẩn cấp Virus Máy tính Quốc gia của Trung Quốc đã công bố một báo cáo cáo buộc Hoa Kỳ đánh cắp tiền điện tử của Trần Chí.

Thịnh Tuyết (Sheng Xue), một nhà văn, nhà báo người Canada gốc Hoa và phó chủ tịch Liên minh vì một Trung Quốc Dân chủ, cho biết trường hợp của Trần giống như chính trị tinh hoa của ĐCSTQ hơn là một hoạt động thực thi pháp luật.

Bà Thịnh cho rằng tuyên bố của Bắc Kinh rằng Hoa Kỳ “đã đánh cắp Bitcoin của Trần Chí” trên thực tế là một lời cáo buộc rằng Washington đã tịch thu kho báu của chính chính quyền Trung Quốc. Bà nói rằng những nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm thu giữ khoảng 127.000 Bitcoin và việc Anh đóng băng 19 bất động sản tại London liên quan đến Trần đã cắt đứt hiệu quả một nguồn tài sản lớn của giới tinh hoa chính trị.

DOJ đã từ chối bình luận ngoài tuyên bố ngày 14 tháng 10, bản cáo trạng và đơn khiếu nại tịch thu dân sự được nộp vào tháng đó.

Trần Chí và Tập đoàn Prince

Trần Chí, sinh năm 1987 tại huyện Liên Giang, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, gia nhập thị trường bất động sản Campuchia vào năm 2011 và xây dựng nên Tập đoàn Prince. Ông trở thành công dân Campuchia vào năm 2014 và thành lập công ty vào năm sau đó.

Công ty đã mở rộng nhanh chóng từ bất động sản sang ngân hàng và tài chính — thông qua Ngân hàng Prince — cùng với du lịch và các lĩnh vực kinh doanh khác. DOJ lưu ý rằng Tập đoàn Prince đã vận hành hàng chục thực thể kinh doanh tại hơn 30 quốc gia.

Sự thăng tiến của Trần có liên quan chặt chẽ với giới tinh hoa chính trị Campuchia.

Vào tháng 7 năm 2020, ông được trao tước hiệu “Oknha” (ông hoàng/đại gia), một danh hiệu dân sự uy tín thường được ban cho các nhà tài trợ giàu có và các nhân vật kinh doanh có mối quan hệ chặt chẽ với nhà nước. Sau đó, ông giữ vai trò cố vấn cho cựu Thủ tướng Campuchia Hun Sen và con trai ông, Hun Manet, thủ tướng đương nhiệm.

Tập đoàn Prince cũng xây dựng hình ảnh công khai tại Trung Quốc. Tập đoàn này đã giành được Giải thưởng Mô hình Trách nhiệm Xã hội của Doanh nghiệp tại Hội nghị Thượng đỉnh Tài chính Trung Quốc năm 2021 và 2022, và truyền thông nhà nước Trung Quốc đã quảng bá cho tập đoàn này.

Theo DOJ, Trần là công dân của Trung Quốc, Campuchia, Vanuatu, St. Lucia và Cyprus, và ông từng sống tại Campuchia, Singapore, Đài Loan và Anh.

Bà Thịnh nói với The Epoch Times rằng Trần có quan hệ gia đình với Hoàng Khôn Minh (Huang Kunming), Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông của ĐCSTQ. Bà cáo buộc rằng Trần đã giúp quản lý tài sản và rửa tiền cho “phe Phúc Kiến” của ĐCSTQ.

Phe Phúc Kiến đề cập đến một mạng lưới các quan chức có sự nghiệp trùng lặp với — hoặc được thúc đẩy bởi — nhiệm kỳ dài của ông Tập tại tỉnh Phúc Kiến, và những người này sau đó đã thăng tiến sau khi ông Tập trở thành nhà lãnh đạo chính quyền Trung Quốc.

Dựa trên cuộc điều tra độc lập của mình, bà Thịnh cáo buộc rằng vai trò chính của Trần là rửa tiền cho các thực thể tinh hoa của ĐCSTQ. Bà cáo buộc rằng Trần có quyền tiếp cận các cá nhân có ảnh hưởng trong Bộ Công an và Bộ Ngoại giao, cũng như căn cứ của gia đình ông Tập tại Thâm Quyến, bao gồm cả Nhà khách Thâm Quyến.

The Epoch Times không thể xác minh độc lập các tuyên bố này.

Quyền công dân Campuchia của Trần đã bị thu hồi vào tháng 12 năm 2025, theo các báo cáo truyền thông địa phương.

Ngay sau khi việc dẫn độ Trần được công bố, ông Hun Sen, người giữ chức Thủ tướng Campuchia từ năm 1985 đến 2023, dường như đã giữ khoảng cách với vụ việc này.

Vào tối ngày 7 tháng 1, người phát ngôn của ông — mà không nêu tên trực tiếp Trần — nói với truyền thông địa phương rằng một số cá nhân đã sử dụng tên của Thủ tướng Campuchia và Chủ tịch đảng cầm quyền làm cái ô che chắn để bao che cho các hành vi bất hợp pháp — và những người đó chính là mục tiêu mà đảng cầm quyền dự định “trấn áp”.

‘Những giao dịch đen tối’

Eric, cựu đặc vụ ĐCSTQ từng làm việc tại Tập đoàn Prince, cho biết các khu phức hợp lừa đảo ở Đông Nam Á có “mối quan hệ cộng sinh” với dự án cơ sở hạ tầng toàn cầu của ĐCSTQ, Sáng kiến Vành đai và Con đường.

Ông mô tả các “giao dịch đen tối”, trong đó ĐCSTQ sử dụng các mạng lưới đó để hỗ trợ việc mở rộng ra nước ngoài và các chuỗi lợi ích gắn liền với hậu duệ của giới tinh hoa và các quan chức cấp cao của ĐCSTQ.

Ông nói, Tập đoàn Prince không phải là một tập đoàn thông thường mà là “một trong những đại lý quan trọng nhất” cho ĐCSTQ tại Campuchia và trên khắp Đông Nam Á.

Eric cho biết tập đoàn hỗ trợ các hoạt động ở nước ngoài của Trung Quốc bằng tiền bạc, nhân lực và phương tiện vận tải, trong khi mạng lưới kinh doanh của Trần hoạt động như một nguồn quỹ và căn cứ hậu cần cho các hoạt động tình báo của Trung Quốc.

Eric nói rằng ông đã chứng kiến các quan chức an ninh chính trị cấp cao từ Bắc Kinh và Trùng Khánh tổ chức các cuộc họp kín tại câu lạc bộ riêng của Trần ở Campuchia, được gọi là Vân Tuyên Các (Yunxuan Pavilion).

Trong một cuộc họp, ông cho biết các quan chức đã thảo luận về việc ngụy tạo các cáo buộc chống lại Vương Lập Minh (Wang Liming), còn được gọi là Ba Đồ Thảo (Badiucao), một họa sĩ biếm họa chính trị Trung Quốc đang lưu vong nổi tiếng với các tác phẩm châm biếm chống ĐCSTQ.

Ông nói thêm rằng Tập đoàn Prince thường xuyên đón tiếp các quan chức Trung Quốc và xử lý công tác hậu cần cho các cuộc họp đó.

Eric cũng cáo buộc rằng trong một cuộc họp như vậy, ông đã thấy Trần cầu xin một quan chức Trung Quốc can thiệp với Bộ Công an để nương tay cho ông ta khi áp lực bắt giữ ông ta ngày càng tăng.

Lời kể của Eric dường như khớp với các cáo buộc của DOJ.

Đơn khiếu nại của Hoa Kỳ cáo buộc rằng Trần và các đồng phạm đã sử dụng ảnh hưởng chính trị của họ để bảo vệ các hoạt động “khỏi sự thực thi pháp luật ở nhiều quốc gia, bao gồm cả từ Bộ Công an Trung Quốc (MPS) và Bộ An ninh Quốc gia (MSS),” và các giám đốc điều hành của Tập đoàn Prince đã hối lộ các quan chức để có được thông tin trước về các hành động thực thi pháp luật.

Bà Thịnh cho rằng một khi Trần ở Trung Quốc, một phiên tòa tại Hoa Kỳ sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều — khiến việc bàn giao cho Trung Quốc trở thành một cách để tránh các biến chứng ngoại giao và pháp lý của việc dẫn độ ông ta sang Hoa Kỳ hoặc Anh.

“Cảm giác như chính quyền Trung Quốc và Campuchia đang dàn dựng một vở diễn,” bà nói.

Ông Lai mô tả cái mà ông gọi là một mô hình rộng lớn hơn: Các đặc vụ an ninh nhà nước Trung Quốc, ông cáo buộc, thường đóng giả làm doanh nhân và hoạt động với rất ít sự hạn chế, được hỗ trợ bởi các nguồn lực nhà nước.

Trần, theo ông, “ít nhất là một chỉ điểm viên của Trung Quốc”, và có khả năng là thành viên của lực lượng an ninh nhà nước Trung Quốc.

Ông lưu ý rằng những nhân vật như vậy cũng đóng vai trò là “găng tay trắng” cho các gia đình tinh hoa — nắm giữ các bí mật và luân chuyển tiền bạc — và việc bảo vệ họ trở thành một ưu tiên chính trị.

Ông Lai dự đoán rằng hiện tại khi Trần đã trở lại Trung Quốc, nhà chức trách có thể dàn dựng một vụ án công khai hạn chế — có thể viện dẫn “bí mật nhà nước” để tránh các thủ tục tố tụng công khai — và sau đó để câu chuyện chìm vào quên lãng.

“Sau khi bụi bặm lắng xuống, liệu ông ta có thực sự ngồi tù hay không… sẽ không ai biết,” ông nói.

Nguồn: The Epoch Times

Xem thêm:

Viết một bình luận