Việc thanh trừng hai tướng lĩnh hàng đầu đã làm gia tăng suy đoán rằng ông Tập đang đối đầu với các phe phái quyền lực vốn đã bám rễ sâu trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Sự sụp đổ bất ngờ của hai trong số những lãnh đạo quân sự cấp cao nhất Trung Quốc đã làm dấy lên suy đoán rằng nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đang bước vào một giai đoạn củng cố quyền lực nội bộ mang tính quyết định — và có khả năng gây bất ổn.
Vào ngày 24 tháng 1, Bộ Quốc phòng Trung Quốc thông báo rằng Trương Hựu Hiệp (Zhang Youxia), Ủy viên Bộ Chính trị kiêm Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương (CMC), và Lưu Chấn Lập (Liu Zhenli), Ủy viên Quân ủy Trung ương kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp, đang bị điều tra vì “vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng”. Thông báo này đánh dấu một trong những cuộc thanh trừng kịch tính nhất ở cấp cao nhất của Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) trong nhiều thập kỷ.
Theo Văn Thụy (Wen Rui), một nhà bình luận thời sự Trung Quốc tại Hàn Quốc, động thái của ông Tập tương đương với một cuộc đối đầu công khai với ba nhóm quyền lực đã bám rễ từ lâu trong ĐCSTQ — giới quân sự, nhóm được gọi là tinh hoa “thái tử đảng”, và các lão thành đảng đã nghỉ hưu.
“Tập Cận Bình cuối cùng đã mở chiếc hộp Pandora,” Văn Thụy viết trên mạng X. “Những gì xảy ra tiếp theo có thể khiến mọi người sửng sốt.”
Rễ sâu của Trương Hựu Hiệp trong Quân đội
Trọng tâm của cơn bão là ông Trương, người được coi là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong PLA. Ông Trương đã phục vụ trong quân đội hơn năm thập kỷ và là con trai của Trương Tông Tốn (Zhang Zongxun), một vị tướng thời cách mạng có tầm ảnh hưởng từ lịch sử quân sự sơ khai của ĐCSTQ.
Theo Văn Thụy, mạng lưới của gia đình họ Trương trong PLA trải dài qua nhiều thế hệ, tạo nên cái mà ông mô tả là một mạng lưới lòng trung thành và bảo trợ cực kỳ phức tạp. “Tập Cận Bình thực sự đang chọn một cuộc chiến sinh tử với một lực lượng khổng lồ,” Văn Thụy nói, ám chỉ rằng phạm vi ảnh hưởng của ông Trương vượt xa các chức danh chính thức.
Văn Thụy chia những người có khả năng bị ảnh hưởng thành hai nhóm rộng lớn — những sĩ quan tích cực phản đối ông Tập và đứng về phía ông Trương, và những người không công khai thách thức ông Tập nhưng duy trì mối quan hệ chặt chẽ với gia đình họ Trương. “Cả hai nhóm hiện đều nằm trong tầm ngắm của Tập Cận Bình,” ông nói và cho biết thêm rằng ông Tập khó có thể bận tâm đến việc phân biệt giữa họ.
Ngay cả những người không trực tiếp tham gia vào các cuộc đấu tranh phe phái giờ đây cũng có thể cảm thấy buộc phải hành động vì lo sợ bị liên lụy, theo Văn Thụy. “Tập sẽ không để họ yên. [Từ góc độ của ông ấy,] thà giết nhầm còn hơn để bất kỳ ai trốn thoát.”
Văn Thụy cảnh báo rằng hành động của ông Tập có thể gây ra sự hỗn loạn lan rộng trong các lực lượng vũ trang.
“Để loại bỏ các mối đe dọa trong tương lai, Tập sẽ đặt mục tiêu nhổ tận gốc mọi thứ,” ông nói. “Kiểu tư duy đó chắc chắn sẽ gây ra những làn sóng lớn bên trong quân đội.”
Trong đánh giá của Văn Thụy, ông Tập ngày càng coi các cấp cao của PLA là kẻ thù tiềm năng.
“Ông ấy gần như đang đặt mình vào vị trí đối lập với chính quân đội,” Văn Thụy nói. “Mọi người thực sự nghĩ rằng những sĩ quan này sẽ chỉ ngồi yên chờ bị bắt sao?”
Thái tử đảng và Lão thành đảng dưới áp lực
Ngoài quân đội, Văn Thụy xác định hai nhóm khác mà ông tin rằng Tập Cận Bình hiện đang đối đầu. Nhóm thứ nhất là các “thái tử đảng” — hậu duệ của các nhà lãnh đạo cách mạng ĐCSTQ, những người theo truyền thống nắm giữ ảnh hưởng không cân xứng trong bộ máy Đảng – Nhà nước.
“Nếu Tập có thể thanh trừng một thái tử đảng (Trương) vốn là Phó Chủ tịch thứ nhất của Quân ủy Trung ương,” ông nói, “thì các thái tử đảng thực tế đã mất đi hàng phòng ngự cuối cùng của họ.”
Văn Thụy cho rằng nỗi sợ hãi hiện đang lan rộng trong nhóm tinh hoa này, với một số người có khả năng coi cuộc đối đầu là vấn đề sinh tồn.
Nhóm thứ ba, theo Văn Thụy, bao gồm các lão thành đảng đã nghỉ hưu. Ông chỉ ra cảnh tượng kịch tính tại Đại hội Đảng lần thứ 20 của ĐCSTQ, khi cựu lãnh đạo Hồ Cẩm Đào bị hộ tống ra khỏi phiên bế mạc một cách công khai, một biểu tượng cho sự sẵn lòng của ông Tập trong việc làm nhục và gạt ra ngoài lề các trung tâm quyền lực cũ.
“Tập sẽ không ngần ngại giáng đòn mạnh vào các nhân vật lão thành đã ủng hộ Trương Hựu Hiệp ở hậu trường,” Văn Thụy nói. “Kết quả không khó để tưởng tượng.”
Canh bạc với những nền tảng của Đảng
Văn Thụy lập luận rằng ba nhóm này — quân đội, thái tử đảng và lão thành đảng — tạo thành những cột trụ cốt lõi của sự cầm quyền của ĐCSTQ. PLA, thường được Đảng mô tả là “huyết mạch”, là trung tâm của sự ổn định chế độ. Tuy nhiên, tình trạng hiện tại của Quân ủy Trung ương cho thấy cuộc thanh trừng đã đi xa đến mức nào.
Trong số bảy thành viên của Quân ủy Trung ương, chỉ còn hai người tại vị: chính ông Tập với tư cách là Chủ tịch, và Phó Chủ tịch Trương Thăng Dân (Zhang Shengmin). Trong số các tướng lĩnh đang tại ngũ, chỉ còn bốn người giữ quân hàm thượng tướng, bao gồm Trương Thăng Dân, Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân (Dong Jun) và hai tư lệnh chiến khu được thăng chức vào cuối năm ngoái.
“Từ góc nhìn của Tập, không có đường lui,” Văn Thụy nói. “Một khi ông ấy đã bắt đầu, chỉ còn một con đường duy nhất — tiếp tục tiến lên, bất kể nó có tăm tối đến mức nào.”
Văn Thụy cho rằng các phe phái khác trong Đảng, vốn bất mãn từ lâu với việc tập trung quyền lực của ông Tập, có thể liên minh chống lại ông hoặc chọn đứng sang một bên. Ông nói rằng số lượng người thực sự sẵn lòng giúp đỡ Tập là cực kỳ ít.
Trong đánh giá của Văn Thụy, các cuộc chiến nội bộ leo thang của ông Tập có thể đánh dấu sự khởi đầu cho sự sụp đổ của ĐCSTQ. Việc loại bỏ hai trong số những tướng lĩnh hàng đầu Trung Quốc nhấn mạnh quan điểm của Văn Thụy rằng sự nắm giữ quyền lực của ông Tập ngày càng dựa vào các cuộc thanh trừng — và rủi ro từ sự phản kháng nội bộ có thể tăng lên tương ứng.
Nguồn: The Epoch Times
Xem thêm: